ZMIANY W PRZEPISACH PODATKOWYCH – wrzesień 2026 r.

Do końca 2027 r. nie będzie kar za błędy w KSeF – komunikat Min. Fin.

Od 1 lutego 2026 r. wprowadzono obowiązek wystawiania faktur w KSeF. Objął on wówczas największych podatników, których wartość sprzedaży wraz z kwotą podatku przekroczyła w 2024 r. 200 mln zł. Kolejna grupa podatników została objęta obowiązkiem wystawiania faktur ustrukturyzowanych w KSeF od 1 kwietnia 2026 r. Natomiast najmniejsi podatnicy będą mieli obowiązek wystawiania e-faktur od 1 stycznia 2027 r. Z przepisów wynika bowiem, że podatnicy obowiązani do wystawiania faktur ustrukturyzowanych mogą – w okresie od 1 kwietnia do 31 grudnia 2026 r. – wystawiać faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej, jeżeli łączna wartość sprzedaży wraz z kwotą podatku u tych podatników udokumentowana tymi fakturami wystawionymi w danym miesiącu jest mniejsza lub równa 10.000 zł. Podatnik utraci to prawo począwszy od faktury, którą przekroczy ww. wartość 10.000 zł.

W związku z wprowadzeniem obowiązkowego KSeF ustawodawca przewidział kary za błędy w tym zakresie. Z art. 106ni ust. 1 ustawy o VAT – obowiązującego od 1 stycznia 2027 r. – wynika mianowicie, że jeżeli podatnik wbrew obowiązkowi:

1) nie wystawi faktury ustrukturyzowanej przy użyciu KSeF,

2) wystawi fakturę niezgodnie z udostępnionym wzorem (w okresie trwania awarii KSeF, niedostępności systemu lub w trybie offline24),

3) nie prześle w wymaganym terminie do KSeF faktury (wystawionej w trybie offline24, trybie awarii lub w okresie trwania niedostępności KSeF)

– naczelnik urzędu skarbowego nałoży, w drodze decyzji, na podatnika karę pieniężną w wysokości do 100% kwoty podatku wykazanego na tej fakturze wystawionej poza KSeF, a w przypadku faktury bez wykazanego podatku – karę pieniężną w wysokości do 18,7% kwoty należności ogółem wykazanej na tej fakturze wystawionej poza KSeF.

Wpływy z kary pieniężnej będą stanowiły dochód budżetu państwa. Karę pieniężną będzie się uiszczało, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, na rachunek bankowy właściwego urzędu skarbowego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji o nałożeniu tej kary. Tak wynika z art. 106ni ust. 2 i 3 ww. ustawy (również obowiązującego od 1 stycznia 2027 r.)

Tym samym z obowiązujących przepisów wynika, że w 2026 r. kara za niestosowanie KSeF nie jest nakładana. Natomiast od 1 stycznia 2027 r. miała być ona nakładana w przypadku popełnienia ww. błędów.

Komunikat MF

W dniu 16 września 2026 r. Ministerstwo Finansów (dalej: MF) zamieściło na swojej stronie internetowej (www.gov.pl) komunikat, z którego wynika, że zostanie wydłużony okres odroczenia kar za błędy związane ze stosowaniem KSeF do 31 grudnia 2027 r. Rozwiązanie jest odpowiedzią na postulaty zgłaszane przez przedsiębiorców, organizacje branżowe i ekspertów podatkowych w związku z etapowym wdrożeniem systemu. MF podkreśliło jednak, że odroczenie kar nie oznacza braku obowiązku stosowania KSeF. W komunikacie czytamy ponadto, że:

„(…) W przyszłym roku Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) będzie w pierwszej kolejności wspierać przedsiębiorców w prawidłowym stosowaniu KSeF oraz przypominać o obowiązkach wynikających z ustawy o VAT. Z uwagi jednak na obowiązkowy charakter systemu organy KAS będą reagować w przypadkach wystawiania faktur poza KSeF (z wyjątkiem ustawowo określonych przypadków) oraz badać, czy niestosowanie systemu nie prowadzi do nierzetelnego rozliczania podatku.

Cały czas będzie również możliwość skorzystania z różnych form pomocy oferowanej przez resort.

Proponowane wydłużenie okresu odroczenia kar wymaga zmian ustawowych. Ministerstwo Finansów rozpoczyna prace nad projektem ustawy, tak aby zapewnić odpowiedni czas na przeprowadzenie procesu legislacyjnego.

KSeF pozostaje jednym z najważniejszych projektów cyfryzacji administracji skarbowej. Wprowadzane zmiany są efektem dialogu z uczestnikami rynku i mają wspierać bezpieczne, stopniowe oraz przewidywalne wdrożenie obowiązkowego e-fakturowania dla wszystkich przedsiębiorców.”

Należy zauważyć, że odroczenie kar za błędy w stosowaniu KSeF do końca 2027 r. będzie szczególnie korzystne dla najmniejszych podatników, którzy zaczną wystawiać faktury w KSeF od 1 stycznia 2027 r. Dzięki temu będą oni mieli takie same warunki w początkowym etapie stosowania KSeF w swoich firmach, jak podatnicy objęci tym obowiązkiem już w 2026 r.

Zmiany w VAT

Zmiany w imporcie i eksporcie towarów

W dniu 18 września 2026 r. uchwalono ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (druk sejmowy: 2838). Przewiduje ona zmiany w zakresie importu i eksportu towarów. Zmiany nią objęte mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy nowelizującej (z pewnymi wyjątkami, które mają wejść w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia).

Zaznaczamy jednak, że na dzień oddania tego artykułu proces legislacyjny nie został zakończony (uchwalona przez Sejm ustawa została skierowana do Senatu; druk Senatu: 835). Poniżej prezentujemy zasadnicze zmiany wskazane w ww. ustawie nowelizującej.

Import towarów

Podatnicy są obecnie zobowiązani do przedstawiania właściwemu naczelnikowi urzędu celno-skarbowego potwierdzenia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego, wydanego niewcześniej niż 6 miesięcy przed dokonaniem importu towarów, jeżeli chcą korzystać z:

możliwości odstąpienia od obowiązku zabezpieczenia podatku z tytułu importu towarów (art. 33 ust. 7a ustawy o VAT),
rozliczania podatku z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej (art. 33a ust. 2 pkt 1 lit. b) ww. ustawy).

Ustawa nowelizująca przewiduje likwidację tego obowiązku. Zmiana ma charakter deregulacyjny.

Zmiany dotyczą także deklaracji importowej (art. 33b ustawy o VAT). Deklaracja ta składana jest przez podatników dokonujących importu towarów, stosujących odprawę scentralizowaną, o której mowa w art. 179 unijnego kodeksu celnego, w której realizację zaangażowane są administracje celne z co najmniej dwóch państw członkowskich. Obecnie takie deklaracje składane są w postaci papierowej. Ustawa nowelizująca przewiduje unowocześnienie sposobu składania deklaracji importowej, poprzez wprowadzenie obowiązku składania jej wyłącznie za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Ponadto ustawa nowelizująca ma na celu doprecyzowanie i jednoznaczne wskazanie, który podmiot składa deklarację importową, w przypadku gdy zgłoszenie celne lub zgłoszenie uzupełniające w ramach odprawy scentralizowanej dokonywane jest przez przedstawiciela pośredniego w rozumieniu przepisów celnych. Podatnikiem VAT z tytułu importu towarów (zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT) jest podmiot zobowiązany do uiszczenia cła, a zgodnie z przepisami celnymi, zobowiązanym do uiszczenia cła jest importer (podmiot, na rzecz którego jest dokonywane zgłoszenie celne), jak również przedstawiciel pośredni. Z uwagi na to proponuje się doprecyzowanie w ustawie o VAT, że w przypadku gdy przedstawiciel pośredni dokonuje zgłoszenia celnego lub zgłoszenia uzupełniającego w ramach odprawy scentralizowanej, deklarację importową składa podatnik, na rzecz którego ten przedstawiciel dokonuje takiego zgłoszenia.

Zmiany mają dotyczyć także szczególnej procedury USZ. Ta szczególna procedura dotycząca deklarowania i zapłaty podatku z tytułu importu towarów, to rozwiązanie alternatywne na potrzeby uproszczenia pobierania VAT z tytułu importu towarów w przypadkach, w których podatnik nie korzysta ani z procedury importu (IOSS), ani ze standardowego mechanizmu pobierania VAT z tytułu importu. Procedurę USZ można stosować do towarów dostarczanych do konsumentów w Polsce, gdy wartość rzeczywista nie przekracza 150 euro za przesyłkę. Procedura USZ jest fakultatywna. Podmioty, które mogą stosować procedurę USZ, to operator pocztowy lub podatnik posiadający status upoważnionego przedsiębiorcy. Nowelizacja ustawy o VAT ma na celu dostosowanie procedury USZ do unijnych zmian w przepisach celnych, które od 1 lipca 2026 r. zlikwidowały zwolnienie z należności celnych dla przesyłek o wartości do 150 euro. W związku z odejściem od zbiorczych miesięcznych zgłoszeń celnych przewidziano m.in. obowiązek składania indywidualnych zgłoszeń celnych, wprowadzenie nowej deklaracji miesięcznej obejmującej wyłącznie VAT faktycznie pobrany od doręczonych przesyłek oraz obowiązek wcześniejszego zgłoszenia zamiaru korzystania z procedury USZ. Określono również nowe zasady prowadzenia ewidencji i rozliczania podatku w przypadku niedoręczonych przesyłek.

Eksport towarów

Ustawa nowelizująca przewiduje zmodyfikowanie definicji eksportu towarów. Zmiana polega na usunięciu z art. 2 pkt 8 ww. ustawy o VAT warunku, że wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej musi być potwierdzony przez właściwy organ celny określony w przepisach celnych. Obecnie brak spełnienia tego warunku powoduje, że dostawa towarów nie jest uznawana za eksport towarów. Proponowana zmiana ma pozwolić na lepsze odzwierciedlenie unijnych regulacji w zakresie eksportu towarów i umożliwić rozszerzenie rodzajów dokumentów, których posiadanie uprawnia do zastosowania stawki podatku 0% z tytułu eksportu towarów.

Eksport towarów opodatkowany jest stawką 0% VAT (art. 41 ust. 4 ustawy o VAT). Jednak stawka ta ma zastosowanie, jeżeli podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji VAT za dany okres rozliczeniowy otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza UE. Zgodnie zaś z art. 41 ust. 6a ww. ustawy, dokumentem potwierdzającym wywóz towaru poza terytorium UE jest w szczególności:

1) dokument w formie elektronicznej otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzony przez właściwy organ celny wydruk tego dokumentu,

2) dokument w formie elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych, otrzymany poza tym systemem, jeżeli zapewniona jest jego autentyczność,

3) zgłoszenie wywozowe na piśmie utrwalonym w postaci papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym służącym do obsługi zgłoszeń wywozowych albo jego kopia potwierdzona przez właściwy organ celny.

Wprawdzie ustawodawca użył w ww. przepisie sformułowania „w szczególności”, co oznacza, że wymieniony katalog dokumentów potwierdzających wywóz towaru poza terytorium UE ma charakter przykładowy/otwarty, ale – zdaniem organów podatkowych – tylko posiadanie dokumentów urzędowych uprawnia podatnika do zastosowania stawki VAT 0%. Odmienne stanowisko prezentują z kolei sądy administracyjne. W uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej podkreślono, że jego celem jest uelastycznienie obowiązków związanych z dokumentowaniem eksportu towarów na potrzeby stosowania stawki 0% VAT, co zminimalizuje spory pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi, a w konsekwencji doprowadzi też do polepszenia warunków prowadzenia działalności gospodarczej. Z ustawy nowelizującej wynika, że alternatywnym dowodem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium UE będzie mógł być:

1) dokument przewozowy otrzymany od przewoźnika lub spedytora odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z którego wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia poza terytorium UE, w tym dokument otrzymany w systemie elektronicznym przewoźnika/spedytora;

2) dokument potwierdzający dostarczenie przesyłki do miejsca jej przeznaczenia poza terytorium UE, przez operatora pocztowego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, w tym dokument otrzymany w systemie elektronicznym tego operatora;

3) dokument (lub jego kopia) wydany przez administrację celną kraju spoza terytorium UE, potwierdzający przywóz i odprawę celną towarów w tym państwie oraz pisemne oświadczenie nabywcy towarów, że towary zostały dostarczone do ich miejsca przeznaczenia poza terytorium UE.

W uzasadnieniu do ww. projektu podkreślono, że dowody te muszą wiarygodnie potwierdzać wywóz towarów poza terytorium UE w ramach eksportu towarów. W przeciwnym wypadku, tj. braku wiarygodnego wskazania, że towary opuściły obszar UE, podatnik będzie zobligowany do zastosowania właściwej stawki podatku, jak dla krajowej dostawy towarów, dopóki nie zgromadzi odpowiednich dowodów. Jednocześnie dowody te bez nadmiernej uciążliwości po stronie organu podatkowego będą mogły zostać przez niego zweryfikowane. Ponadto z uzasadnienia wynika, że dowody wymienione w pkt 1 i 2 mają objąć również dokumenty potwierdzające wywóz towarów poza UE przez firmy kurierskie (w tym z ich systemów elektronicznych) – zasadniczo działają one jako operatorzy pocztowi i są zobowiązane do stosowania regulacji Prawa pocztowego, w pozostałych przypadkach świadczą usługi przewozu.

Z ustawy nowelizującej wynika ponadto, że podatnik będzie mógł zastosować stawkę 0% VAT z tytułu eksportu towarów, jeżeli przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy będzie posiadał w swojej dokumentacji dowody, z których będzie jednoznacznie wynikać, że towary w wyniku dostawy zostały wywiezione poza terytorium UE. Natomiast jeżeli warunek ten nie zostanie spełniony, to podatnik wykaże tę dostawę ze stawką 0% VAT w okresie następnym (o ile będzie posiadał ww. dowody przed upływem terminu do złożenia deklaracji za ten następny okres) – nie będzie to jednak (tak jak jest obecnie) wymagało posiadania dokumentu celnego potwierdzającego procedurę wywozu. Jeżeli nie otrzyma tych dowodów w ww. terminie, będzie musiał zastosować stawkę VAT właściwą dla dostawy tego towaru w kraju.

Automatyczne rozliczanie VAT i elektronizacja sprzedaży detalicznej

Na stronie internetowej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (www.gov.pl) zamieszczono komunikat dotyczący projektu ustawy o zmianie o podatku od towarów i usług (numer projektu: UD473).

Celem projektu jest wprowadzenie automatycznego rozliczenia VAT oraz elektronizacja sprzedaży detalicznej. Z komunikatu wynika, że planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to IV kwartał 2026 r.

Wprowadzenie e-VAT

Czynni podatnicy VAT są obecnie zobowiązani samodzielnie prowadzić ewidencję zawierającą dane pozwalające na prawidłowe rozliczenie podatku i sporządzenie JPK_VAT (JPK_V7M, JPK_V7K). JPK_VAT stanowi obecnie podstawowy elektroniczny sposób rozliczania podatku VAT przez podatników VAT czynnych.

W komunikacie czytamy:

„(…) Aktualnie podatnikowi VAT nie jest udostępniana przez organy podatkowe wstępnie wypełniona ewidencja przygotowana na podstawie danych będących już w posiadaniu KAS. Obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem możliwości sporządzania takiej wstępnej ewidencji przez organy skarbowe.

Brak udostępnienia takiej ewidencji oznacza, że nie jest również możliwe udostępnienie podatnikowi wstępnie wypełnionej deklaracji VAT.

Nie funkcjonuje zatem obecnie spójny i zintegrowany system, który w sposób kompatybilny agregowałby dane pochodzące z KSeF oraz innych systemów, w których dostępne są albo będą dane o transakcjach realizowanych przez podatnika, a następnie udostępniałby je podatnikowi na potrzeby rozliczenia VAT.

W konsekwencji podatnicy nie otrzymują obecnie proponowanego rozliczenia VAT, które byłoby przygotowane z wykorzystaniem danych posiadanych przez administrację skarbową i dostępne dla podatnika w jednym miejscu.

Aktualny stan oznacza więc, że chociaż rozliczenie VAT jest już realizowane w formie elektronicznej, to jego przygotowanie nadal pozostaje zasadniczo po stronie podatnika. Administracja skarbowa otrzymuje JPK_VAT z deklaracją (JPK_V7M, JPK_V7K) elektronicznie, jednak nie udostępnia podatnikowi wstępnie przygotowanego rozliczenia opartego na danych, które znajdują się już w jej zasobach. (…)

Celem projektu jest udostępnienie przez administrację skarbową wstępnie wypełnionego JPK_VAT wraz z deklaracją (JPK_V7M, JPK_V7K), przygotowanego z wykorzystaniem danych będących już w posiadaniu KAS. W komunikacie wyjaśniono, że:

„(…) Projekt przewiduje możliwość otrzymania przez podatnika, za pośrednictwem konta w e-Urzędzie Skarbowym, wstępnie wypełnionego JPK_VAT wraz z deklaracją (JPK_V7M, JPK_V7K). Podatnik po zalogowaniu oraz wyrażeniu akceptacji w zakresie przygotowania wstępnego rozliczenia VAT przez administrację skarbową będzie miał dostęp do proponowanego rozliczenia VAT online, na dowolnym urządzeniu, 24/7, zarówno z poziomu strony internetowej podatki.gov.pl – analogicznie do e-PIT, jak i poprzez aplikację mobilną. System e-Urząd Skarbowy udostępnia już e-usługi dla osób fizycznych, organizacji i organów państwa. (…)”

Wyjaśniono jednak, że z uwagi na fakt, iż nie wszystkie dane wymagane do rozliczenia VAT są w posiadaniu administracji skarbowej, po stronie podatnika pozostanie weryfikacja oraz uzupełnienie prezentowanych informacji. Ponadto wysłanie e-VAT do urzędu skarbowego będzie wymagało akceptacji podatnika – nie przewiduje się automatycznej akceptacji rozliczenia z upływem terminu. Przesłanie e-VAT ma oznaczać, że podatnik skutecznie złożył rozliczenie JPK_VAT. Przygotowanie wstępnego rozliczenia przez administrację skarbową ma zatem mieć charakter wyłącznie pomocniczy dla podatnika i nie wywoła skutków prawnych bez jego aktywnego działania, tj. m.in. akceptacji. Z komunikatu wynika, że zakłada się stopniowe wprowadzenie rozwiązania dla konkretnych grup podatników począwszy od IV kwartału 2029 r. Jednocześnie po wprowadzeniu rozwiązania w pierwszej fazie, e-VAT będzie rozwijany poprzez dołączanie kolejnych modułów i systemów, z których będą pobierane dane do przygotowania wstępnego rozliczenia VAT. Celem planowanych zmian jest przygotowanie wstępnego rozliczenia VAT, które w jak największym stopniu uwzględni kompletne dane potrzebne do rozliczenia – tak aby ograniczać udział podatnika w wypełnianiu JPK_VAT.

Wprowadzenie e-VAT-u wymusi również inne zmiany na gruncie ustawy o VAT zmierzające do umożliwienia przygotowania wstępnego rozliczenia VAT. W komunikacie wskazano, że chodzi o skrócenie terminów na wystawianie faktur (udostępnienie wstępnego rozliczenia musi nastąpić odpowiednio wcześniej przed terminem składania JPK_VAT i dlatego przewiduje się skrócenie terminów na wystawianie faktur, aby umożliwić odpowiednie zakwalifikowanie faktury do wymaganego okresu rozliczeniowego).

Elektronizacja sprzedaży detalicznej

Planuje się elektronizację sprzedaży detalicznej, która ma polegać m.in. na wprowadzeniu Krajowej e-Kasy Rejestrującej (KeKR) i ulgi na zakup drukarki do wydrukowania paragonu z KeKR. W komunikacie czytamy:

„(…) Postępująca elektronizacja rozliczeń VAT, w tym opracowanie technologii do wystawiania, przesyłania i odbierania e-faktur (System KSeF), pozwala na zainicjowanie procesu przygotowania i wdrożenia podobnego rozwiązania w zakresie rozliczeń transakcji detalicznych.

Przesyłanie do Szefa KAS pełnych danych cyfrowych dokumentujących transakcje B2C, tj.: danych ze sprzedaży detalicznej z kas online oraz z nowego narzędzia KeKR, pozwoli na przygotowanie wstępnego rozliczenia podatku VAT, tj. e-VAT. (…)”

Z komunikatu Ministerstwa Finansów (zamieszczonego na stronie internetowej www.gov.pl) wynika, że planuje się, aby rozwiązania w zakresie elektronizacji sprzedaży detalicznej weszły w życie 1 lipca 2028 r.

• Krajowa e-Kasa Rejestrująca (KeKR)

Obecnie ewidencja sprzedaży detalicznej prowadzona jest za pomocą kas „starego typu” (z papierowym lub elektronicznym zapisem kopii), które nie posiadają funkcji przesyłania danych do Szefa KAS oraz kas online (w tym wirtualnych), które posiadają taką funkcjonalność. Uznano, że proces zastępowania ww. kas kasami online jest zbyt powolny. W związku z tym – w celu pełnej elektronizacji rozliczeń sprzedaży detalicznej, a finalnie i rozliczenia VAT – zachodzi potrzeba podjęcia działań, które pozwolą na pozyskiwanie przez Szefa KAS pełnych danych o tej sprzedaży. Na rynku brakuje bezpłatnego narzędzia do prowadzenia ewidencji sprzedaży detalicznej, takiego które zminimalizowałoby koszty i czas przedsiębiorców. Dlatego planuje się wprowadzenie Krajowej e-Kasy Rejestrującej (KeKR). W komunikacie wyjaśniono, że:

„(…) Proponowane rozwiązanie KeKR będzie polegać na:

stworzeniu możliwości przygotowania paragonów fiskalnych przy wykorzystaniu do tego dedykowanej i udostępnionej przez KAS aplikacji, jako darmowego narzędzia do wystawiania paragonów fiskalnych,
po wystawieniu paragonu fiskalnego w KeKR podatnik będzie zobowiązany przekazać ten paragon klientowi w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, zasadą pozostanie wydanie klientowi paragonu fiskalnego w postaci papierowej, obok możliwości wystawienia e-paragonu fiskalnego (wystawienie e-paragonu będzie odbywało się na żądanie klienta, nie jak dotychczas w zależności od „oferty” podatnika),
KeKR będzie gromadził i przechowywał paragony fiskalne podatników, a także przygotowywał raporty fiskalne dobowe i miesięczne, które są niezbędne do rozliczenia podatku VAT. Podatnik korzystający z KeKRa nie będzie już zatem musiał samodzielnie przechowywać tych danych „u siebie”, co niewątpliwie niesie dla niego oszczędności w stosunku do obecnie używanych przez niego urządzeń fiskalnych, np. w fizycznej kasie fiskalnej po zapełnieniu pamięci fiskalnej należy wymienić tę pamięć lub nabyć nowe urządzenie,
KeKR pozwoli również na prowadzenie ewidencji zwrotów i oczywistych omyłek powstałych podczas rejestrowania sprzedaży detalicznej. (…)”

• Ulga na zakup drukarki do wydrukowania paragonu wystawionego przy użyciu KeKR

Z obowiązujących przepisów wynika, że podatnik jest zobowiązany wydać klientowi paragon fiskalny w postaci papierowej. Stosując KeKR podatnik będzie zatem zobowiązany do nabycia urządzenia drukującego (z reguły kilka razy tańszego niż tradycyjna kasa fiskalna), gdyż będzie musiał mieć możliwość drukowania paragonu dla klientów „niecyfrowych”. W celu zminimalizowania kosztów zakupu takiego urządzenia planuje się wprowadzenie ulgi na jego zakup (na maksymalnie dwa urządzenia drukujące w wysokości 90% ceny ich zakupu, nie więcej jednak niż 200 zł na urządzenie).

• Inne zmiany

Paragon fiskalny w postaci papierowej pozostanie jako podstawowa postać dokumentowania transakcji. W związku z tym planuje się zmiany w wyniku których klient będzie decydował, w jakiej postaci otrzyma dokument potwierdzający zakup.

Ponadto w celu przyspieszenia wymiany kas starego typu na kasy online proponuje się etapową wymianę kas starego typu na kasy posiadające funkcję przesyłu danych do Szefa KAS. Wymiana będzie możliwa na kasy online, w tym wirtualne lub stosowanie nowego rozwiązania KeKR.

Wysokość minimalnego wynagrodzenia i minimalnej stawki godzinowej w 2027 r.

W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. (Dz. U. poz. 1213) określono kwotę wynagrodzenia minimalnego i minimalnej stawki godzinowej w przyszłym roku. Zgodnie z ww. rozporządzeniem, w 2027 r.:

minimalne wynagrodzenie za pracę będzie wynosiło 4.950 zł (obecnie wynosi 4.806 zł),
minimalna stawka godzinowa będzie wynosiła 32,30 zł (obecnie wynosi 31,40 zł).

Skutkiem podwyższenia wysokości wynagrodzenia minimalnego od 1 stycznia 2027 r. będzie wzrost od wskazanej daty świadczeń pracowniczych powiązanych z płacą minimalną. Dotyczy to:

dodatku za pracę w porze nocnej (odpowiadającego 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę),
odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu i za mobbing, które zgodnie z aktualnym stanem prawnym odpowiada co najmniej wynagrodzeniu minimalnemu (należy nadmienić, że od 5 listopada 2026 r. z wynagrodzeniem minimalnym będzie powiązane zadośćuczynienie za naruszenie równego traktowania w zatrudnieniu, które będzie odpowiadało co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, a w razie wielokrotnego naruszenia co najmniej 3-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz zadośćuczynienie za mobbing, które będzie odpowiadało co najmniej 6-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę),
wynagrodzenia przestojowego, które nie może być niższe od wynagrodzenia minimalnego,
odprawy przysługującej na mocy art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2026 r. poz. 1195), która nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę (tj. 74.250 zł od 1 stycznia 2027 r.).

Od 1 stycznia 2027 r. zmianie ulegną również kwoty wolne od potrąceń, stanowiące odpowiednią wartość procentową wynagrodzenia minimalnego po odliczeniach podatkowo-składkowych i wpłat do PPK.

Składki ZUS w 2027 r. po wzroście kwoty minimalnego wynagrodzenia

Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. (Dz. U. poz. 1213), wynagrodzenie minimalne od 1 stycznia 2027 r. będzie wynosiło 4.950 zł, a minimalna stawka godzinowa 32,30 zł. Oznacza to wzrost wynagrodzenia minimalnego w przyszłym roku w porównaniu do obecnie obowiązującego (4.806 zł) o 144 zł, a minimalnej stawki godzinowej o 0,90 zł (aktualna stawka: 31,40 zł). Wzrost kwoty minimalnego wynagrodzenia wpłynie na podstawę wymiaru składek ZUS niektórych ubezpieczonych, w tym m.in. osób prowadzących pozarolniczą działalność, pracowników, osób przebywających na urlopie wychowawczym. Minimalna płaca wyznacza też próg obligujący płatnika do opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.

Podstawa wymiaru składek społecznych osób prowadzących firmę

Zwiększenie kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę automatycznie podwyższy najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne określonej grupie przedsiębiorców.

• Osoba opłacająca 2-letni preferencyjny ZUS

Składki na ubezpieczenia społeczne od preferencyjnej podstawy wymiaru może opłacać przedsiębiorca, o którym mowa w art. 18a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199 ze zm.), dalej ustawy systemowej. Przepis ten stanowi, że prawo do tej ulgi ma osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy – Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych. Uprawniony do niej przedsiębiorca w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej (lub – jak wyjaśnia ZUS – w okresie 24 miesięcy po upływie 6-miesięcznej ulgi na start) opłaca składki na ubezpieczenia społeczne od zadeklarowanej kwoty, nie niższej jednak niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia.

W 2027 r. dla przedsiębiorcy uprawnionego do tej ulgi miesięczna najniższa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wyniesie 1.485 zł (tj. 30% z 4.950 zł). W okresie od stycznia do grudnia 2026 r. wynosi ona dla takiej osoby 1.441,80 zł (30% z 4.806 zł).

• Osoba opłacająca mały ZUS plus

Uprawnionym do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w ramach tzw. małego ZUS plus jest przedsiębiorca, o którym mowa w art. 18c ust. 1 ustawy systemowej, którego roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył kwoty 120.000 zł. Dla takiej osoby podstawa wymiaru składek na te ubezpieczenia jest uzależniona od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, w rozumieniu przepisów o PDOF, uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym. Ustalona przez ww. osobę podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (zgodnie z art. 18c ust. 2 ustawy systemowej) nie może m.in. być niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego roku.

W 2027 r. dla ww. przedsiębiorcy nie będzie ona mogła być miesięcznie niższa od kwoty 1.485 zł (tj. 30% z 4.950 zł). W okresie od stycznia do grudnia 2026 r. nie może ona być niższa od 1.441,80 zł (30% z 4.806 zł).

UWAGA! Od 1 stycznia 2026 r. przedsiębiorca może korzystać z tzw. małego ZUS plus maksymalnie przez 36 miesięcy kalendarzowych w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Do okresów 36 miesięcy kalendarzowych ulgi i 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej wlicza się jako pełny miesiąc każdy miesiąc kalendarzowy, w którym odpowiednio przedsiębiorca korzystał z tej ulgi lub prowadził działalność gospodarczą przez co najmniej jeden dzień.

Minimalna składka zdrowotna przedsiębiorców opodatkowanych według skali podatkowej lub podatkiem liniowym

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną według skali podatkowej lub podatkiem liniowym (dalej: przedsiębiorcy) podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za dany miesiąc, co do zasady, ustalają na podstawie dochodu z działalności gospodarczej uzyskanego w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który opłacana jest składka. Przedsiębiorcy opodatkowani według skali podatkowej składkę zdrowotną za dany miesiąc opłacają w wysokości 9% podstawy wymiaru, a opodatkowani podatkiem liniowym – w wysokości 4,9% ww. podstawy.

W przypadku gdy podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne w danym miesiącu jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za ten miesiąc stanowi ta kwota.

Podstawa wymiaru składki w nowej wysokości obowiązuje od 1 lutego danego roku do 31 stycznia roku następnego (rok składkowy).

UWAGA! Minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2027 r. będzie wynosiło 4.950 zł, zatem podstawa wymiaru składki zdrowotnej ww. przedsiębiorców w roku składkowym rozpoczynającym się od 1 lutego 2027 r. nie będzie mogła być niższa od 4.950 zł, a ustalona od niej minimalna składka zdrowotna będzie wynosiła 445,50 zł. W porównaniu do minimalnej składki zdrowotnej obowiązującej w bieżącym roku składkowym wzrośnie ona o 12,96 zł (tj. 445,50 zł – 432,54 zł).

Składka zdrowotna osób opłacających kartę podatkową

Miesięczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność, które stosują opodatkowanie w formie karty podatkowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, stanowi kwota minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu 1 stycznia danego roku. Zatem dla ww. osób miesięczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej w 2027 r. wyniesie 4.950 zł, a składka zdrowotna – 445,50 zł (4.950 zł × 9%).

Składki ZUS pracowników

W okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2027 r. pracodawca za pracownika (do którego mają zastosowanie przepisy ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę) zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy będzie opłacał składki na ubezpieczenia społeczne od miesięcznej podstawy wymiaru nieniższej niż 4.950 zł. To samo odnosi się do pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, któremu w umowie o pracę ustalono wynagrodzenie na poziomie minimalnego. Obecnie, tj. w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2026 r. minimalna podstawa wymiaru tych składek za taką grupę ubezpieczonych wynosi 4.806 zł.

Osoby na urlopie wychowawczym

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe za osoby przebywające na urlopie wychowawczym stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających ten urlop. Jednak dla tych osób określono, że tak ustalona podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe nie może być m.in. niższa, niż odpowiednio minimalne wynagrodzenie lub minimalne wynagrodzenie ustalone proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, z zastrzeżeniem ustawowego minimum wynoszącego 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia.

Powyższe oznacza, że minimalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym nie będzie mogła być w 2027 r. miesięcznie niższa od kwoty 4.950 zł – dla osoby zatrudnionej w pełnym wymiarze czasu pracy lub od kwoty minimalnego wynagrodzenia ustalonego proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy zatrudnionego na część etatu, z zachowaniem minimum w wysokości 3.712,50 zł (75% z 4.950 zł).

W 2026 r. miesięcznie nie może ona być niższa od kwoty 4.806 zł – dla osoby zatrudnionej w pełnym wymiarze czasu pracy lub od kwoty minimalnego wynagrodzenia ustalonego proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy zatrudnionego na część etatu, z zachowaniem minimum w wysokości 3.604,50 zł (75% z 4.806 zł).

Naliczanie składek na FP i FS

Podstawę wymiaru składki na FP i FS stanowi kwota przyjmowana do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (bez stosowania jej rocznego ograniczenia), wynosząca w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.

Uwzględniając wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2027 r. płatnicy będą za dany miesiąc naliczać i opłacać za ubezpieczonych składki na FP i FS, jeśli ich oskładkowane wynagrodzenie wyniesie w danym miesiącu co najmniej 4.950 zł.

Przeliczenia podstawy na okres miesiąca dokonuje się m.in. w przypadku zatrudnienia pracownika w trakcie miesiąca, któremu ustalono wynagrodzenie na poziomie minimalnej płacy. Ustala się wówczas, jaka byłaby podstawa wymiaru składek emerytalno-rentowych, gdyby pracownik przepracował cały miesiąc. Przeliczenia takiego dokonuje się również w przypadku:

pobierania przez część miesiąca wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z tytułu choroby albo pobierania zasiłków z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego,
korzystania przez część miesiąca z urlopu bezpłatnego,
innych nieobecności w pracy powodujących zmniejszenie należnego przychodu za pracę.

Składki na FP i FS są naliczane wyłącznie w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA.

UWAGA! Przy ustalaniu obowiązku opłacania składek na FP i FS należy mieć jeszcze na uwadze regułę, że w przypadku, gdy kwoty stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pochodzą z różnych źródeł, obowiązek opłacania składek na FP i FS powstaje wtedy, gdy łączna kwota stanowiąca podstawę wymiaru składek wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Osoba, do której ma zastosowanie ww. reguła, składa stosowne oświadczenie każdemu pracodawcy lub w terenowej jednostce organizacyjnej ZUS, jeżeli sama opłaca składki na ubezpieczenia społeczne.

Projektowane ważne zmiany w CIT/PIT na 2027 r.

Obecnie trwają prace nad licznymi zmianami przepisów w zakresie CIT i PIT.

Zmiany w PIT

Na gruncie PIT planuje się wprowadzenie zmian w zakresie m.in.:

modyfikacji skali podatkowej w PIT, polegającej na wprowadzeniu nowego progu podatkowego i nowej stawki podatku; dochód do 130.000 zł ma być opodatkowany 12% stawką PIT, dochód w przedziale powyżej 130.000 zł do 150.000 zł ma być opodatkowany 24% stawką PIT, natomiast w odniesieniu do dochodu przekraczającego 150.000 zł ma być stosowana 32% stawka podatku,
obniżenia limitu przychodów warunkującego stosowanie opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowany – projekt przewiduje nowy limit w wysokości 250.000 euro; planowane jest także wprowadzenie wyższej stawki ryczałtu dla nadwyżki przychodów ponad 300.000 euro,
podwyższenia stawki daniny solidarnościowej.

Powyższe zmiany przewiduje projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (nr z wykazu prac legislacyjnych RCL – UD458).

Zmiany w CIT

W CIT planuje się m.in. zmiany w zakresie:

podwyższenia podstawowej stawki CIT (19%) do 22% dla podmiotów osiągających przychody powyżej 50 mln euro rocznie oraz dla podatkowych grup kapitałowych (nr z wykazu prac legislacyjnych RCL – UD458),
estońskiego CIT (nr z wykazu prac legislacyjnych RCL – UD116)
fundacji rodzinnych (nr z wykazu prac legislacyjnych RCL – UD447),
zwolnienia przedmiotowego dla organizacji pozarządowych (nr z wykazu prac legislacyjnych RCL – UD116).

Planowane są kolejne zmiany w CIT. Na stronie internetowej Rady Ministrów (www.gov.pl) zamieszczono założenia do projektu ustawy o udzielaniu wsparcia na obniżenie cen energii dla przemysłu energochłonnego (UD459). Jak wskazano, projektowana ustawa ma ustanowić krajowe instrumenty wsparcia oparte na przyjętym w czerwcu 2025 r. przez Komisję Europejską komunikacie „Ramy środków pomocy państwa na rzecz wsparcia Paktu dla czystego przemysłu” (ramy pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu) (Dz. Urz. UE C/2025/3602 z 4 lipca 2025).

Mocą ww. ustawy planuje się także wprowadzenie zmian w CIT polegających na podwyższeniu stawki CIT wobec wyodrębnionej grupy podatników uzyskujących, w szczególności na tle obecnej sytuacji geopolitycznej i uwarunkowań rynkowych, niestandardowo znaczące zyski. Zmiana ta ma objąć duże podmioty (z przychodami powyżej 50 mln euro) z sektora paliwowego, gazowego oraz przemysłu i dystrybucji energii. Planuje się czasowe podwyższenie obowiązującej obecnie 19% stawki CIT do poziomu:

30% podstawy opodatkowania – w 2027 r.,
26% podstawy opodatkowania – w 2028 r.,
23% podstawy opodatkowania – w 2029 r.

W 2030 r. ma nastąpić powrót do podstawowej stawki CIT.

Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to III kwartał 2026 r.

Wspólne zmiany w CIT i PIT

Zarówno na gruncie PIT, jak i CIT przewiduje się szereg zmian, co potwierdzają liczne projekty ustaw nowelizujących, m.in. w zakresie:

zapłaty na rachunek spoza białej listy, lub z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności (MPP) – taka zapłata nie będzie skutkowała utratą prawa do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu (druk sejmowy nr 2837; nr z wykazu prac legislacyjnych RCL – UDER107),
przedłużenia ulgi na robotyzację (nr z wykazu prac legislacyjnych RCL – UD461),
likwidacji ulgi na ekspansję (nr z wykazu prac legislacyjnych RCL – UD461),
modyfikacji sposobu ustalania poziomu emisyjności CO₂ silnika spalinowego dla potrzeb określenia limitu odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego (opłat za najem, leasing itd.), jakie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów – zmiany te mają wejść w życie z dniem ogłoszenia ustawy nowelizującej,
mechanizmu tzw. bezpiecznej przystani dla transakcji pożyczkowych funkcjonującego na gruncie przepisów o cenach transferowych (nr z wykazu prac legislacyjnych RCL – UD116),
ograniczenia wstecznej zmiany stawek amortyzacyjnych (nr z wykazu prac legislacyjnych RCL – UD116),
informacji IFT (nr z wykazu prac legislacyjnych RCL – UDER105).

Planowane zmiany w pakiecie VAT e-commerce od 2027 r.

Ministerstwo Finansów (dalej: MF) zamieściło na swojej stronie internetowej (www.gov.pl) komunikat dotyczący planowanych zmian w pakiecie VAT e-commerce.

MF poinformowało, że Rada Ministrów poparła projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw. Proponowane zmiany mają poprawić funkcjonowanie pakietu VAT e-commerce (który wszedł w życie 1 lipca 2021 r.) i usunąć wątpliwości interpretacyjne, które powstały w trakcie stosowania przepisów. Zmiany mają także na celu ograniczenie części obowiązków administracyjnych oraz ułatwienie prowadzenia działalności gospodarczej w obszarze e-commerce. Projekt ustawy nowelizującej stanowi implementację pierwszej części pakietu ViDA (VAT in Digital Age), tj. dyrektywy 2025/516 zmieniającej dyrektywę 2006/112/WE w odniesieniu do przepisów dotyczących VAT, dostosowując przepisy do realiów gospodarki cyfrowej.

Zmiany w e-commerce mają polegać m.in. na: dookreśleniu zakresu dostaw, które uznawane są za ułatwiane przez interfejsy elektroniczne; doprecyzowaniu zasad obliczania przekroczenia progu sprzedaży w wysokości 10.000 euro na potrzeby ustalenia miejsca opodatkowania wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość i usług telekomunikacyjnych, nadawczych lub elektronicznych; uściśleniu momentu powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do dostaw towarów lub świadczenia usług rozliczanych w ramach unijnej i nieunijnej procedury OSS; likwidacji obowiązku podawania stron internetowych w zgłoszeniu informującym w zakresie procedury nieunijnej OSS i procedury importu IOSS, aby uniknąć problemów przy rejestracji; jednoznacznym wyłączeniu podatników zwolnionych podmiotowo z VAT z katalogu podmiotów, które mogą rozliczać sprzedaż na odległość towarów importowanych w przesyłkach o wartości rzeczywistej nieprzekraczającej równowartości 150 euro w procedurze importu IOSS; wprowadzeniu możliwości rozliczania VAT z wykorzystaniem uproszczonego systemu rozliczeń OSS dla dostaw energii elektrycznej, cieplnej, chłodniczej i gazu ziemnego w relacjach B2C (tj. na rzecz konsumentów).

Planuje się, że nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2027 r.

Ponadto w ramach ww. projektu ustawy nowelizującej planuje się uchylenie od 1 lipca 2028 r. przepisów dotyczących procedury magazynu typu call-off stock. W jej miejsce, w kolejnym etapie implementacji prawa UE, ma być wprowadzona tzw. procedura TOOG (transfer of own goods). MF wyjaśniło, że w ramach procedury TOOG podatnik będzie mógł rozliczyć wszelkie przemieszczenia towarów własnych, w tym również takie transakcje, które rozliczał w ramach procedury magazynu typu call-off stock. Procedura TOOG będzie funkcjonowała w ramach systemu OSS.

Do tematu ww. zmian będziemy wracać na dalszym etapie procesu legislacyjnego.

Zmiany dotyczące PCC, opłaty miejscowej i uzdrowiskowej

W dniu 18 września 2026 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (druk sejmowy nr 3099). Zgodnie z ww. ustawą nowelizującą, zakłada się m.in. podwyższenie limitu zwolnienia z PCC przy sprzedaży rzeczy ruchomych z 1 tys. zł do 3 tys. zł (chodzi np. o odsprzedawane przez osoby prywatne meble, telefony, komputery czy sprzęt AGD). Ustawa zmieniająca przewiduje także modyfikacje w zakresie opłaty miejscowej i opłaty uzdrowiskowej. Zmiana w ustawie o PDOF jest związana z modyfikacjami w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie, w jakim ustawa ta przyznaje prawo do wynagrodzenia płatnikom z tytułu terminowego wpłacania prawidłowo pobranej opłaty miejscowej albo uzdrowiskowej. Na gruncie PIT przedmiotowe wynagrodzenie będzie stanowiło przychód podlegający opodatkowaniu.

Ustawa ta ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2027 r., za wyjątkiem m.in. zmiany dotyczącej podwyższenia limitu zwolnienia z PCC, która ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Na dzień oddania tego artykułu ww. ustawa została przekazana do Senatu.

Odliczanie VAT od wydatków na samochody ma być uzależnione od rodzaju napędu – propozycja KE

Podatnicy mają prawo odliczać VAT z tytułu wydatków związanych z pojazdami samochodowymi (w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony). Co do zasady, mogą oni odliczać 50% VAT z tytułu wydatków związanych z pojazdami samochodowymi. Natomiast prawo do odliczania 100% VAT przysługuje w przypadku pojazdów samochodowych:

wykorzystywanych wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika lub
konstrukcyjnie przeznaczonych do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą, jeżeli z dokumentów wydanych na podstawie przepisów o ruchu drogowym wynika takie przeznaczenie.

Samochody są z kolei uznawane za wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika, jeżeli:

sposób wykorzystywania tych pojazdów przez podatnika, zwłaszcza określony w ustalonych przez niego zasadach ich używania, dodatkowo potwierdzony prowadzoną przez podatnika dla tych pojazdów ewidencją przebiegu pojazdu, wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub
konstrukcja tych pojazdów wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub powoduje, że ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą jest nieistotne.

Zauważmy, że obecnie wysokość odliczenia VAT nie jest uzależniona od rodzaju napędu pojazdu: spalinowego, hybrydowego czy elektrycznego. Z zapowiedzi Komisji Europejskiej (KE) wynika jednak, że planuje się zmiany w tym zakresie. W celu zachęcenia do zakupu samochodów zeroemisyjnych planuje się zniesienie możliwości odliczania VAT w przypadku wydatków związanych z pojazdami spalinowymi. Na dzień dzisiejszy nie wiadomo, kiedy i w jakim kształcie takie zmiany nastąpią.

Nowe znaczniki podatkowe oraz uzupełnienie węzła RPD o nowe pola – planowane zmiany

W dniu 21 sierpnia 2026 r. na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (www.gov.pl) w zakładce: Co robimy/Konsultacje podatkowe poinformowało o trwających konsultacjach podatkowych projektu dotyczącego rozszerzenia słownika znaczników podatkowych (PD) oraz uzupełnienia węzła RPD o nowe pola.

Jak wskazano, przedstawiona propozycja jest uzupełnieniem dotychczasowego katalogu znaczników identyfikujących konta ksiąg zawartych w załącznikach do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 sierpnia 2024 r. w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić księgi rachunkowe… (Dz. U. 2024 r. poz. 1314 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 6 września 2025 r. w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić księgi rachunkowe… (Dz. U. 2025 r. poz. 1311).

W ocenie MF, dodanie nowych znaczników podatkowych (PD) oraz uzupełnienie węzła RPD o nowe pola pozwoli podatnikom na dokładniejsze odwzorowanie sposobu ustalania wysokości różnicy pomiędzy wynikiem finansowym ustalonym na podstawie przepisów o rachunkowości a podstawą opodatkowania ustaloną na podstawie przepisów o podatkach dochodowych. Projekt jest dedykowany również jednostkom sporządzającym sprawozdania finansowe zgodnie z MSSF.

Zatrudnienie w okresie zawieszenia działalności gospodarczej a prawo do preferencyjnego ZUS-u – interpretacja ZUS

Podjęcie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej nie wyklucza prawa przedsiębiorcy do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne na preferencyjnych zasadach przez 24 miesiące, jeśli będzie on w ramach wznowionej działalności świadczył usługi na rzecz pracodawcy tożsame z tymi, które wykonywał będąc zatrudnionym u niego na etacie.

(interpretacja indywidualna ZUS Oddział w Lublinie z 1 września 2026 r., znak: DI/200000/43/2096/2026)

Stan faktyczny

Przedsiębiorca rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej od dnia 12 stycznia 2026 r. Został zgłoszony w ZUS tylko do ubezpieczenia zdrowotnego (z kodem tytułu ubezpieczenia 05 40), gdyż korzystał z 6-miesięcznej ulgi na start. W dniu 30 marca 2026 r. zawiesił on wykonywanie działalności gospodarczej. W okresie zawieszenia firmy podjął zatrudnienie na podstawie umowy o pracę (na okres od 1 maja do 31 lipca 2026 r.). Od 3 sierpnia 2026 r. przedsiębiorca wznowił wykonywanie działalności gospodarczej. Po wznowieniu działalności planował świadczyć na rzecz byłego pracodawcy usługi tożsame z tymi, które wykonywał u niego będąc zatrudnionym na etacie.

Przedsiębiorca miał wątpliwości, czy po wznowieniu działalności gospodarczej mógł być zgłoszony w ZUS jako osoba korzystająca z preferencyjnego 2-letniego ZUS-u i opłacać składki na ubezpieczenia społeczne od podstawy wymiaru nieniższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Jego zdaniem, miał prawo do tej preferencji, gdyż przed rozpoczęciem działalności gospodarczej nie łączył go z pracodawcą żaden stosunek pracy. Zatrudnienie miało miejsce nie przed rozpoczęciem działalności, tylko w okresie zawieszenia firmy.

Stanowisko ZUS

Organ rentowy wskazał, że prawo do preferencyjnego, dwuletniego ZUS-u przysługuje na podstawie art. 18a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199 ze zm.). Jak wynika z tego przepisu, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480 ze zm.) lub innych przepisów szczególnych, w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej, stanowi zadeklarowana kwota, nieniższa jednak niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Prawo do opłacania składek społecznych na ww. preferencyjnych zasadach nie przysługuje jednak osobom, które (art. 18a ust. 2 ww. ustawy):

1) prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność,

2) wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej.

Organ rentowy zauważył, że pod pojęciem „byłego pracodawcy”, o którym mowa w ww. przepisach, należy rozumieć każdego pracodawcę, na rzecz którego praca była wykonywana dotychczas, tj. przed dniem rozpoczęcia prowadzenia działalności, w tym pracodawcę, z którym prowadzący działalność nie rozwiązał umowy o pracę.

Odnoszą się do sytuacji przedstawionej przez przedsiębiorcę organ rentowy stwierdził, że:

„(…) należy podkreślić, że literalne brzmienie przepisu art. 18a ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazuje, że za byłego pracodawcę należy uznać podmiot, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym przedsiębiorca wykonywał w ramach stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej. W opisanej sytuacji, co zostało podkreślone przez przedsiębiorcę, przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej nie był związany ze wskazanym podmiotem stosunkiem pracy – został on nawiązany po rozpoczęciu działalności, w okresie jej zawieszenia. Mając na względzie, że ponowne podjęcie działalności będzie wiązać się z jej wznowieniem, a nie rozpoczęciem, nie występuje okoliczność określona w przepisie. Zatem przedsiębiorca w sytuacji opisanej we wniosku będzie miał prawo do opłacania składek od podstawy określonej w art. 18a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. (…)”

ZUS uznał zatem stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe w przedmiocie możliwości opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej od podstawy wymiaru w wysokości zadeklarowanej kwoty, nieniższej jednak niż 30% minimalnego wynagrodzenia.

Organ rentowy dodał, że wskazana preferencja dotyczy pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych liczonych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej lub od dnia objęcia ubezpieczeniami społecznymi po uldze na start. W przypadku czasowego zaprzestania prowadzenia działalności w związku z jej zawieszeniem w czasie korzystania z ulgi na start, zawieszenie działalności nie przerywa biegu 6 miesięcy trwania tej ulgi, liczonych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej. Tym samym okres 24 miesięcy preferencyjnego ZUS-u liczy się w tym przypadku od następnego dnia po upływie ww. 6 miesięcy ulgi na start.

Dodaj komentarzAnuluj odpowiedź