ZMIANY W PRZEPISACH PODATKOWYCH – październik 2025 r.

1. Certyfikaty KSeF od 1 listopada

Przypominamy, że dnia 1.11.2025 r. nastąpi uruchomienie Modułu Uprawnień i Certyfikatów (MCU). Za jego pomocą będzie można uzyskać certyfikat, który będzie stanowił jedną z metod uwierzytelnienia się w systemie.

Certyfikat będzie wymagany do oznaczenia faktury kodem umożliwiającym potwierdzenie tożsamości wystawcy przy wystawianiu faktur w trybach szczególnych: offline24, offline (niedostępność systemu) oraz awaryjnym.

Certyfikat będzie ważny nie dłużej niż 2 lata od daty jego wytworzenia lub od wskazanej przez podatnika daty początkowej jego obowiązywania.

Generowanie certyfikatów w MCU jest rozwiązaniem tymczasowym przewidzianym na okres od listopada 2025 r. do końca stycznia 2026 r.

Od lutego 2026 r. funkcjonalność będzie dostępna w API KSeF 2.0 oraz w Aplikacji Podatnika KSeF 2.0. Uprawnienia nadane w MCU zostaną przeniesione do KSeF 2.0, a więc i do Aplikacji Podatnika KSeF 2.0.

2. Odliczenie VAT od faktur zakupowych wystawionych poza KSeF

Odliczenie VAT naliczonego z faktur zakupowych, wystawionych – wbrew obowiązkowi – poza KSeF, jest możliwe, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek ustawowych. Tak wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 13.10.2025 r. (0113-KDIPT1-3.4012.833.2025.2.ALN).

Stan faktyczny

W analizowanej przez Dyrektora KIS sprawie spółka, która wystąpiła z wnioskiem o interpretację, wskazała, że jej działalność – również po 1.2.2026 r. – będzie wiązała się z koniecznością nabywania towarów i usług. W związku z tym otrzymuje od dostawców faktury dokumentujące dostawy, na których wykazane są kwoty VAT w złotych – tzw. faktury zakupowe.

Spółka zaznaczyła, że nie może wykluczyć sytuacji, w której niektóre faktury zakupowe – wbrew przepisom obowiązującym od 1.2.2026 r. – zostaną wystawione poza KSeF i dostarczone bez jego użycia.

W związku z tym spółka chciała ustalić, czy w przypadku wystawienia faktury zakupowej z VAT naliczonym poza KSeF, mimo obowiązku korzystania z systemu, nadal będzie jej przysługiwało prawo do odliczenia tego podatku.

Zdaniem spółki, w opisanym zdarzeniu przyszłym, prawo do odliczenia VAT naliczonego z takich faktur będzie jej przysługiwało, nawet jeśli zostaną wystawione poza KSeF.

Dodatkowo spółka podkreśliła, że towary i usługi wykazane na tych fakturach będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Stanowisko DKIS

W wydanej interpretacji Dyrektor KIS przypomniał, że jedną z podstawowych zasad konstrukcji podatku od towarów i usług jest prawo podatnika do odliczenia podatku zapłaconego przy nabyciu towarów i usług związanych z działalnością gospodarczą. Zasada neutralności VAT oznacza stosowanie podatku na wszystkich etapach obrotu gospodarczego, przy jednoczesnym prawie do potrącenia podatku z poprzedniego etapu.

Ograniczenia prawa do odliczenia mogą wynikać wyłącznie z wyraźnych regulacji ustawowych, ponieważ wpływają na neutralność podatku.

Analiza  art. 88 VATU prowadzi do wniosku, że przepis ten nie przewiduje wyłączenia prawa do odliczenia w przypadku, gdy faktura została wystawiona bez użycia KSeF, mimo obowiązku.

Celem faktury jest przede wszystkim dokumentowanie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych – zarówno pod względem przedmiotu transakcji, jak i jej uczestników. Dlatego o prawidłowości faktur powinny decydować przede wszystkim ustalenia, czy dokumenty te potwierdzają rzeczywiste transakcje handlowe.

Mając to na uwadze, Dyrektor KIS wskazał, że na podstawie  art. 86 ust. 1 lub  art. 86 ust. 8 pkt 1 VATU, spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupowych wystawionych poza KSeF, o ile dokumentują one nabycie towarów i usług wykorzystywanych do czynności opodatkowanych w ramach działalności gospodarczej.

Podsumowanie

Z treści interpretacji wynika, że podatnik ma prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur zakupowych wystawionych przez dostawców – również tych wystawionych poza KSeF, wbrew obowiązkowi – pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek uprawniających do skorzystania z prawa do odliczenia.

3. Prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów od 1.1.2026 r.

Od 1.1.2026 r. zmienią się zasady prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, czyli księgi podatkowej. Nowe rozporządzenie przewiduje zmiany w zasadach prowadzenia księgi podatkowej oraz we wzorze księgi, a także brak możliwości prowadzenia uproszczonej księgi podatkowej przez niektórych rolników.

W Dz.U. z 2025 r. pod poz. 1299 opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 6.9.2025 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Jak wynika ze zmienionej delegacji ustawowej z  art. 24a ust. 7 PDOFizU, minister finansów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać księga podatkowa, oraz szczegółowy zakres obowiązków związanych z jej prowadzeniem, w celu umożliwienia wykorzystania tej księgi jako dowodu pozwalającego na określenie zobowiązań podatkowych w prawidłowej wysokości.

Opierając się na treści dotychczasowego rozporządzenia w kolejności zawartych w nim przepisów, zmiany wprowadzono w definicjach pojęć związanych z prowadzeniem księgi podatkowej. Zrezygnowano w przytoczenia definicji: biura rachunkowego, przychodu, środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz przedsiębiorstwa wielozakładowego. Dodano za to definicję PDOFizU oraz VATU.

Zrezygnowano też z możliwości prowadzenia uproszczonej księgi podatkowej przez niektórych rolników, tzn. prowadzących gospodarstwo rolne bez zatrudnienia w nim pracowników, członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz pracowników rolnych, wykonujących działalność gospodarczą, osobiście lub z udziałem członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, jeżeli łączny przychód z tej działalności gospodarczej nie przekracza 10.000 zł w roku podatkowym. Te osoby będą musiały prowadzić księgę podatkową jak pozostali podatnicy.

Nie będzie już możliwości skorzystania ze zwolnienia z obowiązku prowadzenia księgi podatkowej na wniosek podatnika uzasadniony szczególnymi okolicznościami, w tym związanymi z rodzajem i rozmiarem wykonywanej przez podatnika działalności oraz wiekiem i stanem jego zdrowia. Nowe rozporządzenie nie zawiera przepisów dających taką możliwość.

Ważne

Do wniosków w tym zakresie złożonych do 31.12.2025 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, natomiast zwolnienia przyznane na podstawie takich wniosków zachowują moc przez okres, na jaki je przyznano.

Nowe rozporządzenie nie przewiduje przepisu, zgodnie z którym podatnicy korzystający ze zwolnienia od VAT, jeżeli nie prowadzą odrębnej ewidencji sprzedaży z  art. 109 VATU, mogą w ewidencji sprzedaży w odrębnej kolumnie wykazywać przychody podlegające opodatkowaniu VAT oraz łączną kwotę dziennej sprzedaży wynikającą z faktur, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym. Trzeba jednak podkreślić, że nie uchylono obowiązku z  art. 109 ust. 1 VATU, zgodnie z którym podatnicy, u których sprzedaż jest podmiotowo zwolniona od VAT, mają obowiązek prowadzić ewidencję sprzedaży (na potrzeby VAT) za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym.

Kolejna zmiana dotyczy braku w nowym rozporządzeniu przepisów wymagających, aby:

• księga podatkowa oraz dowody księgowe stanowiące podstawę dokonywania zapisów w księdze znajdowały się na stałe w miejscu wykonywania działalności lub miejscu wskazanym przez podatnika jako jego siedziba albo w miejscu prowadzenia lub przechowywania księgi przez biuro rachunkowe;
• w przypadku prowadzenia przedsiębiorstwa wielozakładowego księgi podatkowe znajdowały się w każdym zakładzie, a w przypadku dokonywania przesunięć (przerzutów) towarów handlowych oraz materiałów podstawowych między zakładami należącymi do tego samego podatnika, podatnik dokumentował te zdarzenia dowodami wewnętrznymi zwanymi dowodami przesunięć.

Z nowego rozporządzenia wynika, że za dowody księgowe uznaje się również:

• noty księgowe, sporządzone w celu skorygowania zapisu dotyczącego zdarzenia gospodarczego, wynikającego z dowodu obcego lub własnego, otrzymane od kontrahenta podatnika lub przekazane kontrahentowi;
• dowody opłat pocztowych i bankowych;
• inne dowody opłat, w tym dokonywanych na podstawie książeczek opłat, oraz dowody zawierające dane wymagane od dowodu księgowego określone w § 6 ust. 3 pkt 3 nowego rozporządzenia.

Ważne

Dowodami księgowymi nie będą już, jak obecnie, dzienne zestawienia dowodów (faktur dotyczących sprzedaży) sporządzone do zaksięgowania ich zbiorczym zapisem. Chodzi tu o efektywniejsze wykorzystanie do celów księgowych struktur JPK PKPiR.

Według dotychczasowego rozporządzenia zakup w jednostkach handlu detalicznego materiałów, środków czystości i bhp oraz materiałów biurowych może być, co do zasady, dokumentowany paragonami zaopatrzonymi w datę i stempel (oznaczenie) jednostki wydającej paragon – określającymi ilość, cenę jednostkową oraz wartość, za jaką dokonano zakupu. Nowe rozporządzenie nie przewiduje takiej formy dokumentowania dla zakupu takich towarów. Natomiast wydatki poniesione za granicą na zakup paliwa lub olejów będzie można dokumentować paragonami fiskalnymi lub dowodami kasowymi, które będą musiały zawierać: datę, oznaczenie jednostki wydającej dokument, ilość, cenę jednostkową oraz wartość, za jaką dokonano zakupu. Na odwrocie trzeba będzie wpisać imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwę firmy), adres oraz rodzaj (nazwę) dokonanego zakupu.

W nowym rozporządzeniu ujednolicono termin księgowania przychodów. Wprowadzono więc zasady, że zapisów w księdze podatkowej:

• na podstawie wystawionych faktur oraz raportów fiskalnych – dokonuje się najpóźniej do 20. dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu uzyskania tych przychodów;
• na podstawie zestawienia sprzedaży (ewidencji sprzedaży) – dokonuje się do 20. dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu uzyskania tych przychodów, w jednej pozycji na koniec każdego miesiąca;
• dotyczących pozostałych przychodów – dokonuje się na podstawie dowodów potwierdzających te przychody, najpóźniej do 20. dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu uzyskania tych przychodów.

Ważne

Z nowego rozporządzenia wynika, że:

1) podatnik prowadzi również zestawienie sprzedaży (ewidencję sprzedaży) zawierające co najmniej następujące dane: liczbę porządkową wpisu, datę uzyskania przychodu nieudokumentowanego fakturą oraz wysokość tego przychodu;

2) do zestawienia sprzedaży (ewidencji sprzedaży) podatnik nie wpisuje przychodów, które ujmuje w księdze jeden raz dziennie po zakończeniu dnia, nie później niż przed rozpoczęciem działalności w dniu następnym;

3) obowiązek prowadzenia zestawienia sprzedaży (ewidencji sprzedaży) nie dotyczy podatnika, który prowadzi ewidencję sprzedaży przy użyciu kas rejestrujących;

4) podatnik ma obowiązek dokonywać zapisów w zestawieniu sprzedaży (ewidencji sprzedaży) jeden raz dziennie po zakończeniu dnia, nie później niż przed rozpoczęciem działalności w dniu następnym.

Zestawienie sprzedaży (ewidencję sprzedaży) będzie więc dotyczyć uzyskanego przychodu nieudokumentowanego fakturą.

Natomiast wydatki poniesione na zakup materiałów (surowców) podstawowych i towarów handlowych oraz pozostałe wydatki są wpisywane do księgi według zasad potrącania kosztów uzyskania przychodów określonych w PDOFizU. Przypominam, że zasady potrącania kosztów podatkowych określają przepisy art. 22 ust. 4-6b PDOFizU.

Zmiany dotyczą też zasad korygowania raportów kasowych. Zgodnie z nowymi przepisami podatnik stosujący kasy rejestrujące dokonuje zapisów w księdze na podstawie danych wynikających z raportów fiskalnych dobowych skorygowanych o kwoty mające wpływ na wysokość przychodu. Korekty danych wynikających z raportów podatnik dokona na podstawie odrębnych ewidencji albo na podstawie dowodu wewnętrznego w przypadku korekt, które nie podlegają ujęciu w odrębnych ewidencjach. Dowód wewnętrzny będzie podstawą dokonania zapisu w księdze ze znakiem (–) i ma zawierać co najmniej następujące dane: numer dowodu, datę wystawienia, oznaczenie raportu fiskalnego, którego dotyczy korekta, przyczynę korekty oraz wysokość korekty, która pomniejsza wysokość przychodu wynikającą z raportu fiskalnego. Zgodnie z dotychczasowym rozporządzeniem korekty takiej dokonuje się na podstawie odrębnych ewidencji, natomiast korekty, które nie podlegają ujęciu w odrębnych ewidencjach, podatnik opisuje na odwrocie raportu fiskalnego dobowego lub okresowego (miesięcznego).

W myśl kolejnej zmiany spisu z natury nie będą musiały podpisywać osoby uczestniczące w spisie. Obowiązek w tym zakresie pozostanie po stronie właściciela lub wspólników.

Wreszcie zmieniono wzór księgi podatkowej: w oznaczeniu dowodu księgowego, w kolumnie 3, podatnik wykaże numer identyfikujący fakturę wystawioną przy użyciu KSeF, natomiast w oznaczeniu kontrahenta, w kolumnie 5 – jego identyfikator podatkowy.

4. Nowe zasady dokumentacji księgowej w podatku PIT od 2026 r. – ważne informacje

Od 2026 r. wchodzą w życie nowe obowiązki dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą i rozliczających się w ramach podatku PIT. Podmioty prowadzące działalność gospodarczą podlegające podatkowi PIT, które co miesiąc przekazują ewidencję JPK V7M, będą zobowiązane do prowadzenia przy użyciu programów komputerowych ksiąg rachunkowych, podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub ewidencji przychodów. Ministerstwo Finansów udostępni bezpłatne narzędzia pozwalające na realizację obowiązków w zakresie przesyłania nowych obligatoryjnych plików JPK.

Obowiązek prowadzenia ksiąg przy użyciu programów komputerowych

Przedsiębiorcy, którzy co miesiąc przekazują do urzędu skarbowego ewidencję JPK V7M, od 2026 r. będą zobowiązani do prowadzenia ksiąg rachunkowych, podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów wyłącznie przy użyciu programów komputerowych.

Podmioty prowadzące:

1) księgi rachunkowe będą zobowiązane do przesyłania:

• JPK KR PD (księgi rachunkowe),
• JPK ST KR (ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych);

2) podatkową księgę przychodów i rozchodów będą zobowiązane do przesyłania:

• JPK PKPIR (podatkowa księga przychodów i rozchodów),
• JPK ST (ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych);

3) ewidencję przychodów będą zobowiązane do przesyłania:

• JPK EWP (ewidencja przychodów),
• JPK ST (wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych).

Podmioty po raz pierwszy będą zobowiązane do przekazywania ksiąg podatkowych prowadzonych w ustrukturyzowanej formie w 2027 r.

Formularze interaktywne

Podmioty prowadzące PKPiR będą mogły skorzystać z interaktywnych formularzy udostępnionych przez MF, umożliwiających przesyłanie podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Podmioty prowadzące ewidencję przychodów (ryczałt) będą mogły skorzystać z interaktywnych formularzy udostępnionych przez MF, umożliwiających przesyłanie ewidencji przychodów, wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Udostępnienie interaktywnych formularzy nastąpi pod koniec grudnia 2025 r.

Broszury wyjaśnią szczegóły

Ministerstwo Finansów opublikowało broszury informacyjne do struktur logicznych JPK KR PD, JPK ST KR, JPK PKPIR, JPK EWP i JPK ST. Opisują one zawartość poszczególnych struktur logicznych oraz wyjaśniają treść poszczególnych elementów zawartych w tych strukturach. Broszury są dostępne pod adresem: www.podatki.gov.pl/jednolity-plik-kontrolny/jpk pd/pliki-do-pobrania.

Nowe rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki

Dnia 6.9.2025 r. Minister podpisał trzy rozporządzenia, które wprowadzają obowiązek przesyłania naczelnikowi urzędu skarbowego nowych obligatoryjnych plików JPK przez przedsiębiorców rozliczających się w PIT.

Chodzi tu o rozporządzenia:

1) w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. poz. 1299),

2) w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz.U. poz. 1294),

3) w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe i ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. poz. 1311).

5. Prowadzenie ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych przez ryczałtowców w 2026 r.

Dnia 1.1.2026 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie określające sposób prowadzenia przez ryczałtowców ewidencji przychodów, w tym m.in. sposób dokumentowania przychodów oraz obliczania należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, a także dotyczące prowadzenia wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

W Dz.U. z 2025 r. pod poz. 1294 opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 6.9.2025 r. w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

W nowym rozporządzeniu nie ma przepisów obecnych w dotychczasowym, które dotyczą:

• możliwości dokonywania zapisu przychodów na podstawie dziennego zestawienia faktur;
• warunków uznania ewidencji przychodów za prawidłową w razie prowadzenia jej w systemie teleinformatycznym;
• rezygnacji z prowadzenia ewidencji przychodów w razie prowadzenia ewidencji dla potrzeb VAT;
• obowiązku dokonywania w ewidencji przychodów odliczeń od przychodu (obecnie po zakończeniu miesiąca sumuje się zapisy, oblicza i wpisuje do ewidencji wysokość ryczałtu oraz wysokość przysługujących od niego odliczeń od tego ryczałtu).

Natomiast wykaz środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych (ŚT lub WNiP) prowadzony przez ryczałtowca, w zakresie danych dotyczące nabycia, wytworzenia, przyjęcia do używania lub wykreślenia z wykazu, będzie zawierał dodatkowo:

• numer identyfikujący fakturę w KSeF, jeżeli jest to faktura wystawiona przy użyciu KSeF – w przypadku faktury dotyczącej zbycia ŚT lub WNiP;
• numer dokumentu, na podstawie którego przyjęto do używania lub wykreślono z wykazu ŚT lub WNiP;
• rodzaj dokumentu stwierdzającego nabycie lub wytworzenie ŚT lub WNiP;
• datę wytworzenia.

Ważne

Wykaz może nie zawierać danych zakresie:

• numeru dokumentu, na podstawie którego przyjęto do używania,
• rodzaju dokumentu stwierdzającego wytworzenie,
• daty wytworzenia

– dotyczących danego ŚT lub danej WNiP wprowadzonych do wykazu przed 1.1.2026 r.

Natomiast we wzorze ewidencji przychodów stanowiącej załącznik do rozporządzenia dodano dodatkowe dane podlegające wykazaniu, tzn. numer faktury KSeF oraz identyfikator podatkowy kontrahenta.

6. Dodatkowe dane uzupełniające prowadzone księgi rachunkowe oraz ewidencję środków trwałych podlegające przekazaniu do urzędu skarbowego w 2026 r.

Dnia 1.1.2026 r. wchodzi w życie rozporządzenie określające zakres dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe i ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegające przekazaniu do urzędu skarbowego na podstawie przepisów PDOFizU oraz sposób ich wykazywania w księgach i tej ewidencji.

W Dz.U. z 2025 r. pod poz. 1311 opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 6.9.2025 r. w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe i ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z rozporządzeniem, dodatkowymi danymi, o które należy uzupełnić księgi, są numery:

• identyfikacji podatkowej kontrahenta, o ile został nadany;
• identyfikujący fakturę w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF), jeżeli jest to faktura wystawiona przy użyciu KSeF – w przypadku faktury wystawionej przez podmiot prowadzący te księgi.

Dodatkowe dane w tym zakresie to także znaczniki identyfikujące konta ksiąg wykazywane według słownika znaczników identyfikujących konta ksiąg określonego w załączniku do rozporządzenia.

Chodzi tu też o dane dotyczące nabycia, wytworzenia, przyjęcia do używania lub wykreślenia z ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (dalej: ewidencja), środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej (WNiP):

• numer identyfikujący fakturę w KSeF, jeżeli jest to faktura wystawiona przy użyciu KSeF – w przypadku faktury dotyczącej zbycia środka trwałego lub WNiP;
• numer dokumentu, na podstawie którego przyjęto do używania lub wykreślono z tej ewidencji środek trwały lub WNiP;
• rodzaj dokumentu stwierdzającego nabycie lub wytworzenie środka trwałego lub WNiP;
• data nabycia, wytworzenia, przyjęcia do używania lub wykreślenia z tej ewidencji;
• numer inwentarzowy nadawany przez jednostkę.

Ponadto, dodatkowe dane w tym zakresie to także wysokość różnicy pomiędzy wynikiem finansowym ustalonym na podstawie przepisów o rachunkowości a dochodem (stratą) z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej ustalonym na podstawie przepisów o PIT w podziale na:

• wysokość przychodów zwolnionych z opodatkowania – wykazuje się trwałe różnice pomiędzy zyskiem (stratą) dla celów rachunkowych a dochodem (stratą) dla celów podatkowych;
• wysokość przychodów niepodlegających opodatkowaniu w bieżącym roku;
• wysokość przychodów podlegających opodatkowaniu w bieżącym roku, ujętych w księgach lat ubiegłych;
• wysokość przychodów podlegających opodatkowaniu, niepodlegających ujęciu w księgach;
• wysokość kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów – wykazuje się trwałe różnice pomiędzy zyskiem (stratą) dla celów rachunkowych a dochodem (stratą) dla celów podatkowych;
• wysokość kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów w bieżącym roku;
• wysokość kosztów uznawanych za koszty uzyskania przychodów w bieżącym roku, ujętych w księgach lat ubiegłych;
• wysokość kosztów uznawanych za koszty uzyskania przychodów, niepodlegających ujęciu w księgach.

Dodatkowe dane w zakresie wymienionych wyżej:

• numerów identyfikujących – wykazuje się, w postaci zapisu, w odniesieniu do poszczególnych zdarzeń ujętych w księgach;
• znaczników identyfikujących konta ksiąg – przyporządkowuje się w oparciu o kryteria klasyfikacyjne przyjęte dla zapisów zdarzeń w księgach, wynikające z przepisów o rachunkowości;
• danych dotyczących nabycia, wytworzenia, przyjęcia do używania lub wykreślenia z ewidencji środka trwałego lub WNiP – wykazuje się w odniesieniu do danego środka trwałego lub danej WNiP wprowadzonych do ewidencji.

Dodatkowymi danymi, o które należy uzupełnić ewidencję są dane dotyczące nabycia, wytworzenia, przyjęcia do używania lub wykreślenia z tej ewidencji środka trwałego lub WNiP:

• numer identyfikujący fakturę w KSeF, jeżeli jest to faktura wystawiona przy użyciu KSeF – w przypadku faktury dotyczącej zbycia środka trwałego lub WNiP;
• numer dokumentu, na podstawie którego przyjęto do używania lub wykreślono z tej ewidencji środek trwały lub WNiP;
• rodzaj dokumentu stwierdzającego nabycie lub wytworzenie środka trwałego lub WNiP;
• data wytworzenia.

Dodatkowe dane, o których mowa wyżej, wykazuje się w odniesieniu do danego środka trwałego lub danej WNiP wprowadzonych do ewidencji.

Rozporządzenie przewiduje też odstąpienie od wykazywania niektórych danych w odniesieniu do środków trwałych oraz WNiP wprowadzonych do ewidencji przed 1.1.2026 r.

7. Absolwenci licencjatów zwolnieni ze składek ZUS – projekt zmian w Sejmie

Osoba, która ukończyła studia pierwszego stopnia zachowa prawa oraz status studenta do 31 października roku, w którym ukończyła te studia – tak przewiduje projekt posłów. Jest to ukłon w kierunku studentów, którzy w przerwie między studiami licencjackimi i magisterskimi zatrudniają się na umowy zlecenia.

W aktualnym stanie prawnym osoby, które ukończyły studia pierwszego stopnia, stają się absolwentami szkoły wyższej. W momencie pozytywnego zdania egzaminu dyplomowego, co prawda zachowują one prawa studenta do 31 października roku, w którym egzamin miał miejsce, ale tracą status studenta. W konsekwencji osoby te w momencie ukończenia egzaminu są obarczone obowiązkiem płacenia składek na poczet ubezpieczenia społecznego z tytułu umów zleceń. Powyższe prowadzi do sytuacji, w której aktywni zawodowo studenci, którzy często przystępują do egzaminu dyplomowego w czerwcu, a w październiku rozpoczynają studia drugiego stopnia, zmuszeni są do zgłaszania tego faktu do ZUS.

Proponowane zmiany będą korzystne tak dla samych studentów, jak i uczelni, których obciążenie wynika z tego, że studenci celowo przedkładają i odwlekają obronę pracy licencjackiej/inżynierskiej/magisterskiej w celu przedłużenia statusu studenta tak długo, jak to tylko możliwe, bez skreślenia z listy studentów. Zmiana ta wpłynęłaby też na deregulację w zakresie likwidacji biurokracji związanej z setkami tysięcy zgłoszeń do ZUS, czyli odciążyła pracodawców oraz ułatwiła działanie dziekanatów szkół wyższych.

Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 1766) znajduje się po pierwszym czytaniu w komisjach. Zmiana miałaby obowiązywać od 1.1.2026 r.

8. Zlecenie i samozatrudnienie od 2026 roku wliczą się do stażu pracy

Od 2026 r. okresy prowadzenia działalności gospodarczej oraz wykonywania pracy na podstawie umów zleceń będą wliczały się do stażu pracy. Również te z poprzednich lat. Prezydent RP podpisał ustawę, której zapisy powstały w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Do stażu pracy wliczą się okresy sprzed lat

Ustawa zakłada, że do stażu pracy będą wliczały się okresy prowadzenia działalności gospodarczej oraz pracy na podstawie umów zleceń. Pracownicy, którzy w przeszłości pracowali na umowie zlecenie czy prowadzili działalność, otrzymają nowe uprawnienia wynikające z zaliczenia tych okresów do stażu pracy.

Zgodnie z ustawą do stażu pracy wliczać będą się:

• okresy prowadzenia pozarolniczej działalności oraz współpracy z osobą prowadzącą działalność,
• okres zawieszenia działalności gospodarczej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
• okresy wykonywania umowy zlecenia,
• świadczenia usług, umowy agencyjnej oraz okres pozostawania osobą współpracującą,
• okres pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych,
• przebyty za granicą (udokumentowany) okres wykonywania innej niż zatrudnienie pracy zarobkowej.

Zaświadczenie wystawi ZUS

Zaświadczenie potwierdzające te okresy wydawać będzie Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jeżeli z jakiegoś powodu ZUS nie będzie w stanie wydać takiego zaświadczenia (np. bo przepracowany okres był dawno temu), pracownik będzie miał możliwość udowodnienia stażu własnymi dokumentami.

Wejście w życie przepisów

Nowe przepisy ustawy będą obowiązywały od 1.1.2026 r. – dla pracodawców z sektora finansów publicznych, natomiast pierwszego dnia miesiąca po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy – dla pracodawców spoza sektora publicznego.

9. ZUS rozpoczyna weryfikację prawidłowości przyznanej ulgi na „wakacje składkowe” dla przedsiębiorców

Od początku lipca br. wszystkie wnioski o ulgę są weryfikowane w KAS pod kątem spełnienia warunków, takich jak limit przychodów czy brak zmian w zakresie ubezpieczeń. W dniu 22.10.2025 r. ZUS poinformował, że skontroluje wnioski, które wpłynęły do końca czerwca br.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje o rozpoczęciu szeroko zakrojonej akcji kontrolnej, mającej na celu weryfikację spełnienia warunków przez przedsiębiorców, którym wcześniej przyznano prawo do ulgi na podstawie ustawy o odroczeniu terminu płatności składek – tzw. wakacji składkowych.

W związku z tym, że środki przeznaczone na tę pomoc stanowią pomoc publiczną, ZUS ma obowiązek sprawdzić, czy wsparcie zostało udzielone zgodnie z obowiązującymi przepisami. Kontrola obejmie zarówno warunki wstępne, takie jak limit przychodów, jak i pozostałe wymogi niezbędne do zachowania prawa do ulgi.

Ustawa wprowadzająca ulgę (wakacje składkowe) weszła w życie 1.11.2024 r. Przedsiębiorcy mogą z niej korzystać raz w roku kalendarzowym (w 2024 r. dotyczyła grudnia, a w 2025 r. można z niej korzystać w dowolnym miesiącu). Z informacji podanych przez ZUS, do tej pory kwota zwolnień przekroczyła już 2,86 mld zł. Kontrola koncentruje się na spełnieniu kluczowych warunków, takich jak: limit przychodów (równowartość 2 mln euro) oraz liczba ubezpieczonych (maksymalnie 10 osób).

Poniżej przedstawiamy fragment komunikatu zamieszczonego na stronie ZUS, dotyczący szczegółów procesu weryfikacji oraz konsekwencji dla przedsiębiorców, u których stwierdzone zostaną nieprawidłowości:

Środki przeznaczone na pomoc przedsiębiorcom pochodzą z budżetu państwa i stanowią pomoc publiczną, dlatego mamy obowiązek potwierdzić, że przyznaliśmy ją zasadnie. Zaczynamy sprawdzać, czy przedsiębiorcy, którzy otrzymali pomoc, spełnili warunki ulgi.

Jednym z warunków udzielenia ulgi jest limit przychodów osiągniętych w latach poprzedzających złożenie wniosku RWS. Od lipca br. wszystkie wnioski RWS, które wpływają do ZUS, są weryfikowane na bieżąco w KAS pod kątem uzyskanych przychodów. Obecnie będziemy sprawdzać wnioski, które wpłynęły przed tym okresem (do końca czerwca br.). Upewniamy się, czy przedsiębiorca spełnił pozostałe warunki, niezbędne do zachowania prawa do ulgi, np. czy nie zmieniły się okres lub schemat ubezpieczeń, które warunkują prawo do wakacji składkowych.

W efekcie kontroli będziemy wszczynać postępowania, w których przedsiębiorcy mogą brać czynny udział i składać dodatkowe wyjaśnienia. Postępowanie może się zakończyć odebraniem ulgi (wydaniem decyzji) i koniecznością opłacenia składek wraz z odsetkami za zwłokę za miesiąc, za który wcześniej przedsiębiorca był zwolnieniowy. Przedsiębiorca ma prawo odwołać się do sądu od decyzji ZUS.

Jeśli decyzja w tej sprawie będzie ostateczna, a przedsiębiorca nie jest w stanie jednorazowo uregulować składek, może złożyć wniosek o układ ratalny. Nasi doradcy ds. ulg i umorzeń dostępni w każdej naszej placówce pomogą złożyć wniosek.

10. Planowane przez rząd podwyżki podatków i opłat w 2026 roku

Rząd pracuje nad projektami ustaw, które zawierają podwyżki podatków i opłat już w przyszłym roku. Podwyżki mają dotyczyć m.in. podatku CIT dla banków, akcyzy i tzw. opłaty cukrowej, a także podatku od wygranych. Na razie rząd pracuje nad projektami, przy czym 29.9.2025 r. przyjął projekt dotyczący opodatkowania banków.

CIT od banków

Rada Ministrów 29.9.2025 r. przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych (UD288). Jak informuje ministerstwo finansów najważniejsze rozwiązania dotyczące banków przewidują podwyższenie CIT do:

1) 30% podstawy opodatkowania w 2026 roku;

2) 26% podstawy opodatkowania w 2027 roku;

3) 23% podstawy opodatkowania w 2028 roku i latach kolejnych.

Obecnie banki płacą 19% CIT. Projekt dostosowuje także odpowiednio nową wysokość podatku w stosunku do banków będących tzw. małymi podatnikami, które objęte są obecnie stawką 9%. Dla nich CIT zostanie podwyższony do:

1) 20% w 2026 roku;

2) 16% w 2027 roku;

3) 13% w 2028 roku i latach kolejnych.

Nowe przepisy przewidują też obniżenie stawki podatku od niektórych instytucji finansowych (tzw. podatku bankowego). Dotyczyć to będzie banków krajowych, oddziałów banków zagranicznych, oddziałów instytucji kredytowych oraz SKOK. Rozwiązanie oznacza obniżenie tzw. podatku bankowego:

1) w 2027 roku z 0,0366% podstawy opodatkowania na 0,0329% podstawy opodatkowania;

2) od 2028 roku z 0,0366% podstawy opodatkowania na 0,0293% podstawy opodatkowania.

Podatek od wygranych

W projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych (UD289) przewiduje się w zmianę w  art. 30 ust. 1 pkt 2 PDOFizU, polegającą na podwyższeniu stawki zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych lub nagród związanych ze sprzedażą premiową z 10% do 15% wygranej lub nagrody od 2026 roku. Projekt ma trafić do Sejmu w IV kwartale.

Akcyza

Z projektu UD289 wynika wzrost od 1.1.2026 r. akcyzy nakładanej na alkohol. Planuje się podwyższenie stawek akcyzy na wszystkie napoje alkoholowe. Proponuje się: urealnienie dotychczasowej mapy drogowej, które obejmie podwyższenie stawek akcyzy na napoje alkoholowe w latach 2026-2027, tj.:

1) w 2026 r. – 15% w stosunku do stawek z roku 2025

2) w 2027 r. – 10% w stosunku do stawek z roku 2026.

Opłata cukrowa

W projekcie ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (UD290) rząd planuje wzrost opłaty cukrowej. Przewiduje się podwyższenie wysokości tzw. opłaty cukrowej:

1) stałej za zawartość cukrów w ilości równej lub mniejszej niż 5g w 100 ml napoju, lub za zawartość w jakiejkolwiek ilości co najmniej jednej substancji słodzącej, o których mowa w rozporządzeniu nr 1333/2008: z 0,50 zł do 0,70 zł,

2) zmiennej za każdy gram cukrów powyżej 5g w 100 ml napoju: z 0,05 zł do 0,10 zł,

3) za zawartość dodatku kofeiny lub tauryny: z 0,10 zł do 1,00 zł,

4) maksymalnej: z 1,20 zł do 1,80 zł

– w przeliczeniu na 1 litr napoju.

11. Opublikowano KSR Nr 16 – Uproszczenia dopuszczone ustawą o rachunkowości

Dnia 21.10.2025 r. Minister Finansów i Gospodarki ogłosił uchwałę Komitetu Standardów Rachunkowości w sprawie przyjęcia KSR Nr 16 „Uproszczenia dopuszczone ustawą o rachunkowości”.

Standard porządkuje i precyzuje zakres uproszczeń jakie dopuszcza do stosowania ustawa o rachunkowości. Ma on na celu wsparcie jednostek (głównie z sektora MŚP) w ich stosowaniu.

Celami szczegółowymi KSR Nr 16 są:

a) opracowanie wykazu uproszczeń dopuszczonych ustawą oraz wskazanie warunków i przykładów ich zastosowania,

b) wyjaśnienie wpływu wielkości, rodzaju oraz formy działalności jednostki na zakres uproszczeń możliwych do zastosowania,

c) objaśnienie zasad ujmowania i wyceny aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów w przypadku skorzystania z uproszczeń, w tym wskazówki dotyczące ustalenia poziomu istotności w dokumentacji zasad (polityki) rachunkowości,

d) wskazanie możliwości wyboru uproszczeń przez jednostki mikro i małe dotyczących prezentacji sprawozdania finansowego i ich konsekwencji.

Pełna treść standardu jest dostępna na stronie MF https://www.gov.pl/web/finanse/krajowe-standardy-rachunkowosci

12. „Planowane zmiany przepisów wykonawczych w zakresie dostosowania JPK_VAT z deklaracją do systemu KSeF”

Trwają prace nad rozporządzeniem Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie zmiany rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług. Projekt ten zawiera m.in. nowe rozwiązania w postaci oznaczeń faktur/dokumentów w związku ze zmianami dotyczącymi KSeF; obowiązek oznaczania faktur w ewidencji zakupu numerem identyfikującym fakturę w KSeF; a także uregulowania związane z rozliczeniem podatku VAT od niezwróconej kaucji za opakowania objęte systemem kaucyjnym.

Na podstawie  art. 99 ust. 13b oraz  109 ust. 14 VATU wydano rozporządzenie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z 15.10.2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U.  poz. 1988 ze zm.; dalej: SzczegZakrDanDeklR). To rozporządzenie zostało zmienione rozporządzeniem MF z 29.12.2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2024 r.  poz. 13 ). Tym rozporządzeniem zmieniającym wprowadzono zmiany dostosowujące SzczegZakrDanDeklR do zmian w VATU w zakresie wdrożenia obligatoryjnego Krajowego Systemu e-Faktur (dalej: KSeF) na podstawie ustawy z 16.6.2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.  poz. 1598 ze zm.).

Obecny projekt rozporządzenia zmieniającego przewiduje wprowadzenie regulacji dostosowujących oraz doprecyzowujących przepisy SzczegZakrDanDeklR. Planowane zmiany mają na celu dostosowanie SzczegZakrDanDeklR do zmian wprowadzonych ustawą z 5.8.2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.  poz. 1203) tzw. ustawa KSeF 2.0, poprzez m.in. oznaczanie faktur wystawianych w okresie trwania awarii KSeF oraz faktur wystawionych poza KSeF.

Oznaczenie w przypadku braku numeru KSeF

Każda faktura podlegająca obowiązkowi wystawienia w KSeF będzie musiała mieć wskazany numer KSeF, natomiast w przypadku braku numeru KSeF będzie podlegała obowiązkowemu oznaczeniu jednym z 3 oznaczeń:

1) OFF – dotyczący faktury, o której mowa w  art. 106nf ust. 1 VATU, tj. faktury wystawionej w trybie awarii KSeF, która na dzień złożenia ewidencji nie ma jeszcze przydzielonego numeru identyfikującego tę fakturę w tym systemie lub nie została do niego przesłana;

2) BFK – dotyczący faktury elektronicznej oraz faktury w postaci papierowej, tj. faktur  o których mowa w  art. 2 pkt 31 i pkt 32 VATU;

3) DI – dotyczący dowodu innego niż faktura – będą to zatem dokumenty nie objęte oznaczeniami OFF i BFK, a także faktury wystawione w trybie offline24 ( art. 106nda VATU), które na dzień przesłania ewidencji nie posiadają numeru identyfikującego tę fakturę w KSeF lub nie zostały przesłane do KSeF. W przypadku bowiem, gdy faktura jest wystawiana w trybie offline24 i na dzień złożenia JPK VAT z deklaracją podatnik nie posiada numeru KSeF dla tego dokumentu lub nie został on przesłany do KSeF, wówczas powinien go wykazać w JPK VAT z deklaracją po stronie sprzedaży jako czynność opodatkowaną i oznaczyć „DI”.

Natomiast po uzyskaniu numeru KSeF podatnik powinien skorygować JPK VAT z deklaracją i oznaczyć tę fakturę numerem KSeF.

Stosowanie nowych i obecnych oznaczeń

Ponadto podatnicy będą stosowali funkcjonujące do tej pory oznaczenia, tj. RO, WEW, FP występujące po stronie sprzedaży oraz oznaczenia VAT RR, WEW, MK – występujące po stronie zakupu.

Przy czym oznaczenia DI oraz RO i WEW będą mogły występować razem.

W uzasadnieniu do projektu rozporządzenia wskazano, że w strukturze logicznej JPK VAT z deklaracją (tzw. schemie JPK VAT z deklaracją) numer KSeF oraz oznaczenia OFF, BFK i DI występują w jednym węźle. W przypadku wyboru oznaczenia DI, z uwagi na brak przesłanek do wyboru pozostałych oznaczeń, może wystąpić konieczność dalszego wyboru oznaczenia RO lub WEW (po stronie sprzedaży) bądź VAT RR lub WEW (po stronie zakupu). Najpierw trzeba będzie zaznaczyć w węźle struktury oznaczenie DI, aby następnie mieć możliwość wybrania kolejnego odpowiedniego oznaczenia jw. np. RO lub WEW bądź VAT RR lub WEW.

Ponadto, oznaczenie FP, jak i oznaczenie MK, mogą występować razem z innymi typami – numerem KSeF, OFF, BFK.

Pozostałe zmiany

Dodatkowo znowelizowano VATU w kwestii zasad rozliczenia pobranej i niezwróconej kaucji z produktów w opakowaniach na napoje objęte systemem kaucyjnym. W związku z obowiązkiem podwyższenia podstawy opodatkowania przez wprowadzającego (w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku, dla którego ustalono różnicę w wartości kaucji), należy zmodyfikować JPK VAT z deklaracją w sposób umożliwiający wypełnienie obowiązku wynikającego z ustawy. Zgodnie z  art. 103 ust. 5da VATU za zapłatę podatku, dla którego ustalono różnicę w wartości kaucji odpowiada inny podmiot będący płatnikiem – podmiot reprezentujący.

Jednocześnie w związku w powyższymi zmianami regulacji zostanie zaproponowana modyfikacja schemy JPK VAT z deklaracją, której aktualna wersja zostanie odrębnie opublikowana.

Poza tym w projekcie rozporządzenia przewidziano zmiany o charakterze porządkującym i dostosowawczym mające na celu dostosowanie terminologii używanej w innych aktach prawnych.

13. Projekt nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług 

Na stronie RCL ukazał się projekt nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Ministerstwo Finansów w uzasadnieniu do niniejszego projektu podaje, że wprowadzane zmiany z jednej strony mają charakter deregulacyjny (likwidują niektóre obowiązki sprawozdawcze, wprowadzają rozwiązania upraszczające oraz doprecyzowujące, które ułatwią prowadzenie działalności gospodarczej), z drugiej – uszczelniający, mają bowiem za zadanie ochronę interesów państwa przed unikaniem opodatkowania i nieprawidłowościami w rozliczeniach podatku od towarów i usług.

Proponowane zmiany

Zaproponowane przez Ministerstwo Finansów zmiany obejmują w szczególności:

1) likwidację niektórych obowiązków nałożonych na podatników, np.:

• likwidację obowiązku składania odrębnej informacji o dokonanym spisie z natury,
• likwidację obowiązku rozliczenia w deklaracji podstawy opodatkowania w VAT w przypadku nabycia towarów i usług korzystających ze zwolnienia od podatku,
• likwidację obowiązku zapłaty VAT w ciągu 14 dni od wewnątrzwspólnotowego nabycia środka transportu,

2) wprowadzenie zmian ułatwiających prowadzenie działalności, np.:

• ujednolicenie momentu powstania obowiązku podatkowego dla dostaw towarów oraz świadczenia usług wykonywanych z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy prawa w zamian za odszkodowanie,
• wprowadzenie zmian wprowadzających instytucję tzw. składu VAT stanowiącej uproszczenie rozliczenia i poboru VAT dla podmiotów prowadzących działalność w obszarze międzynarodowego obrotu towarowego,
• wprowadzenie możliwości sprawdzenia w wykazie podatników VAT statusu podatnika 5 lat wstecz,
• wprowadzenie przepisów umożliwiających dokonywanie tzw. e-Odprawy w terminalu TAX FREE,

3) zmiany doprecyzowujące, np.:

• doprecyzowanie przepisów w zakresie miejsca dostawy energii elektrycznej,
• doprecyzowanie w zakresie sposobu obliczania obrotu podatnika dla potrzeb stosowania zwolnienia podmiotowego w VAT,
• zmiany w zakresie regulacji dotyczących importu towarów,
• doprecyzowanie przepisów związanych z rozliczeniem VAT od opakowań objętych systemem kaucyjnym,
• doprecyzowanie przepisów dot. tzw. ulgi na złe długi,
• wprowadzenie zmian o charakterze porządkującym w przepisach dotyczących szczególnych procedur w zakresie dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków (art. 120 VATU),

• uaktualnienie brzmienia regulacji dotyczącej środków odkażających objętych stawką obniżoną VAT w wysokości 8%,
• zmiany w zakresie regulacji dotyczących NIP, a w szczególności: zmianę w zakresie instytucji uchylenia NIP, wprowadzenie zmian porządkujących i redakcyjnych w EwidPodU.

4) rozwiązania uszczelniające, np.:

• rozszerzenie zakresu odpowiedzialności solidarnej nabywcy za zaległości podatkowe sprzedawcy,
• zmiany w przepisach dotyczących rejestracji podatników VAT,
• zmiany w zakresie przepisów dotyczących kas rejestrujących,
• zmianę sposobu klasyfikacji towarów wymienionych w załączniku nr 15 do VATU z Polskiej Klasyfikacji Towarów i Usług (PKWiU) na rzecz Nomenklatury Scalonej (CN),

5) ponadto projektowane przepisy wdrażają tezy wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), w szczególności poprzez:

• wprowadzenie możliwości uznania za odrębnego podatnika VAT każdej z osób fizycznych prowadzących w sposób samodzielny działalność rolniczą w oparciu o wspólne gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie, wprowadzenie możliwości zastosowania stawki 0% do usług ubezpieczenia oraz usług dotyczących importu towarów zwolnionych od podatku, w przypadku gdy wartość tych usług została włączona do podstawy opodatkowania (wyrok z 4.10.2017 r. w sprawie), zmianę przesłanki do odmowy odliczenia poprzez usunięcie powiązania przesłanki z uznaniem czynności za pozorne lub dotknięte nieważnością na podstawie przepisów krajowego prawa cywilnego oraz zmiany dostosowujące w tym zakresie odnoszące się do mechanizmu podzielonej płatności i dodatkowego zobowiązania podatkowego.
• Wejście w życie

Planuje się, że nowelizacja wejdzie w życie z dniem 1.7.2026 r., z wyjątkiem przepisów:

1) związanych z koniecznością przygotowania się uczestników obrotu gospodarczego do nowelizacji w zakresie zmian w instytucji uchylenia NIP, które wejdą w życie od 1.1.2027 r.,

2) zmieniających sposób obliczania obrotu podatnika dla potrzeb stosowania zwolnienia podmiotowego w VAT, które wejdą w życie od 1.1.2027 r.,

3) wprowadzających instytucję tzw. składu VAT, które wejdą w życie od 1.1.2027 r.,

4) likwidujących obowiązek zapłaty VAT w ciągu 14 dni od wewnątrzwspólnotowego nabycia środka transportu, które wejdą w życie od 1.1.2027 r.,

5) wprowadzających obowiązki związane z utylizacją kas rejestrujących oraz serwisowaniem kas wirtualnych, które wejdą w życie od 1.1.2027 r.,

6) wprowadzających zakaz wymiany pamięci fiskalnej w kasach rejestrujących z elektronicznym zapisem kopii, które wejdą w życie od 1.7.2027 r.,

7) mających na celu umożliwienie samodzielnego i dobrowolnego zadeklarowania przez podróżnego wywozu towarów ujętych w dokumencie elektronicznym TAX FREE z wykorzystaniem udostępnionych przez Krajową Administrację Skarbową (KAS) narzędzi teleinformatycznych, zwanych dalej: „e-Odprawą TAX FREE”, które wejdą w życie od 1.7.2028 r.

14. Opublikowano dwie nowelizacje Ordynacji podatkowej

W Dzienniku Ustaw opublikowano dwie nowelizacje Ordynacji podatkowej. Pierwsza z nowelizacji dotyczy rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, zaś druga dotyczy naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.

Ustawa z 12.9.2025 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz.U. poz. 1417)

Istota wprowadzanej niniejszą ustawą zmiany polega na rozszerzeniu unormowań regulujących zasady ogólne postępowania podatkowego o przepis stanowiący, iż w postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzyga się na korzyść strony. Powyższa norma nie będzie miała zastosowania w trzech przypadkach, tj. gdy:

1) w postępowaniu uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy innych osób;

2) przepisy prawa wymagają od strony wykazania określonych faktów;

3) sprzeciwia się temu ważny interes publiczny, w tym istotny interes państwa.

Dodany przepis znajdzie zastosowanie we wszystkich innych niż postępowanie podatkowe, procedurach, jeżeli przepisy normujące te procedury zawierają stosowne odesłania. Zasada rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości faktycznych na korzyść strony będzie zatem stosowana m.in. w: czynnościach sprawdzających, kontroli podatkowej i kontroli celnoskarbowej.

Zgodnie z treścią regulacji przejściowej nowe przepisy będą miały zastosowanie także do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Ustawa z 12.9.2025 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz.U. poz. 1414)

Powyższa ustawa wprowadza unormowania, w myśl których odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych nie nalicza się w przypadku niezakończenia kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej w terminie 6 miesięcy od dnia jej wszczęcia – za okres od dnia następnego po upływie tego terminu do dnia jej zakończenia, z tym że do tego terminu i tego okresu nie wlicza się:

1) terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności;

2) o kresów zawieszenia kontroli podatkowej i kontroli celno-skarbowej, z wyjątkiem:

• okresu zawieszenia przejętej przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, jeżeli w sprawach określonych w  art. 119g § 1

• Ordynacji podatkowej może być wydana decyzja dotycząca unikania opodatkowania – w sytuacji gdy Szef Krajowej Administracji Skarbowej umorzył postępowanie podatkowe w przypadku unikania opodatkowania i przekazał organowi podatkowemu zawieszoną kontrolę podatkową lub kontrolę celno-skarbową,
• okresu zawieszenia kontroli podatkowej związanego z nieustaleniem danych identyfikujących kontrolowanego;

3) okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub jej przedstawiciela albo z przyczyn niezależnych od organu.

Zgodnie z treścią przepisu przejściowego znowelizowane przepisy stosuje się również do kontroli podatkowej i kontroli celno-skarbowej, wszczętej w okresie 6 miesięcy przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i niezakończonej przed tym dniem.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

15. Od 1.1.2026 r. niższe limity do zaliczania w KUP wydatków na zakup i leasing samochodów spalinowych

Tylko do końca 2025 r. obowiązują obecne zasady rozliczania w kosztach podatkowych wydatków na zakup i leasing samochodów osobowych wykorzystywanych w działalności gospodarczej. Od 1.1.2026 r. zaczną obowiązywać przepisy ograniczające możliwość odliczania wydatków na samochody firmowe z silnikiem spalinowym. Natomiast dla samochodów elektrycznych i wodorowych limit pozostanie bez zmian. Zatem nowe limity kosztów amortyzacji, leasingu czy najmu pojazdów zostaną powiązane z poziomem emisji CO₂.

Ustawa z 2.12.2021 r. o zmianie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r.  poz. 2269 ze zm.) wprowadza zmiany m.in. w przepisach PDOFizU i PDOPrU, które zaczną obwiązywać od 1.1.2026 r. Zmiany dotyczą wprowadzenia nowych limitów rozliczania kosztów podatkowych w zależności od emisji CO₂ samochodu. Dotyczy to zarówno amortyzacji samochodów będących środkami trwałymi, opłat z tytułu leasingu, jak i najmu.

Od nowego roku zgodnie z  art.23 ust. 1 pkt 4 PDOFizU (odpowiednio  art. 16 ust. 1 pkt 4 PDOPrU) nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków przewyższających kwotę:

a) 225 000 zł – w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z 11.1.2018 r. o elektromobilności i paliwach oraz w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem napędzanym wodorem w rozumieniu art. 2 pkt 15 tej ustawy,

b) 150 000 zł – jeśli emisja CO₂ silnika spalinowego samochodu osobowego, określona na podstawie danych zawartych w centralnej ewidencji pojazdów, o której mowa w  art. 80a ustawy z 20.6.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, wynosi mniej niż 50 g na kilometr,

c) 100 000 zł – jeśli emisja CO₂ silnika spalinowego samochodu osobowego, określona na podstawie danych zawartych w centralnej ewidencji pojazdów, o której mowa w  art. 80a ustawy z 20.6.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, jest równa lub wyższa niż 50 g na kilometr.

Nowy próg emisji CO₂ – 50 g na km – jest restrykcyjny i ograniczy możliwość skorzystania z dotychczasowego limitu w wysokości 150 000 zł. Zatem do kosztów uzyskania przychodu podatnicy w większości będą mogli zaliczyć odpisy amortyzacyjne z tytułu zużycia samochodu spalinowego tylko wtedy, gdy jego wartość nie przekracza 100 000 zł (obecnie jest to 150 000 zł).

Te same zasady odnośnie limitów dotyczą leasingu samochodów osobowych ( art. 23 ust. 1 pkt 47a i ust. 5e PDOFizU i  art. 16 ust. 1 pkt 49a i ust. 5e PDOPrU).

Przepisy przejściowe

Ponadto, w przepisach przejściowych ustawy zmieniającej z 2.12.2021 r. przewidziano możliwość stosowania dotychczasowych limitów dla samochodów osobowych wprowadzonych do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych podatnika przed dniem wejścia w życie zmienionych przepisów tj. przed 1.1.2026 r. Zatem samochód spalinowy zakupiony w 2025 roku i wprowadzony do ewidencji środków trwałych do 31.12.2025 r. będzie korzystał z limitu 150 000 zł. W przepisach przejściowych nie przewidziano jednak wprost takiej zasady w odniesieniu do samochodów wykorzystywanych przez podatników w oparciu o umowy leasingu operacyjnego, najmu czy dzierżawy. Ta nieprecyzyjność w przepisach będzie powodować spory podatników z organami podatkowymi, które mogą interpretować przepis przejściowy niekorzystnie dla podatników, tzn. tak, że samochody osobowe wykorzystywane na podstawie umów leasingu operacyjnego, najmu czy dzierżawy, zawartych przed 1.1.2026 r. będą objęte od 1.1.206 r. na nowe limity.

16. Podpis kwalifikowany za darmo w mObywatelu

Użytkownicy aplikacji mObywatel mogą już bezpłatnie podpisywać dokumenty kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Polska jako pierwszy kraj w Unii Europejskiej udostępniła obywatelom to rozwiązanie w rządowej aplikacji. Nowa usługa ma ułatwić cyfrowe załatwianie spraw urzędowych i prywatnych.

Cyfrowy podpis z mocą własnoręcznego

Podpis kwalifikowany to bezpieczna forma podpisu elektronicznego, która ma taką samą moc prawną jak podpis własnoręczny. Uznawany jest w całej Unii Europejskiej i znajduje zastosowanie m.in. przy podpisywaniu umów cywilnoprawnych (np. przy wynajmie mieszkania czy sprzedaży samochodu).

Do tej pory podpis kwalifikowany był dostępny wyłącznie odpłatnie u komercyjnych dostawców. Od teraz użytkownicy aplikacji mObywatel mogą korzystać z niego bezpłatnie – do pięciu razy w miesiącu. Wystarczy mieć dowód osobisty z warstwą elektroniczną (wydany po 4.3.2019 r.) oraz najnowszą wersję aplikacji.

Jak działa nowa usługa

Proces podpisywania dokumentu w aplikacji jest prosty i intuicyjny. Użytkownik wybiera usługę „Podpis kwalifikowany” w kategorii Sprawy urzędowe, następnie wskazuje jednego z czterech dostępnych dostawców podpisu:

1) Cencert (Enigma),

2) SimplySign (Asseco Data Systems),

3) SIGILLUM (PWPW),

4) mSzafir (KIR).

Podczas podpisywania dokumentu aplikacja wykorzystuje certyfikat mDowodu oraz warstwę elektroniczną e-dowodu w celu potwierdzenia tożsamości użytkownika. Po weryfikacji dane dokumentu są podpisywane cyfrowo i można je zapisać w formacie PDF (do 5 MB).

Dla wygody użytkowników uruchomiono również serwis podpis.mObywatel.gov.pl, który umożliwia podpisywanie dokumentów z poziomu komputera – operację zatwierdza się na telefonie z aplikacją mObywatel.

Kolejny krok do eIDAS 2.0

Usługa Podpis kwalifikowany w mObywatelu stanowi element przygotowań do wdrożenia europejskiego rozporządzenia eIDAS 2.0, które przewiduje wprowadzenie Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej.

Nowe przepisy mają zapewnić obywatelom bezpłatne środki identyfikacji elektronicznej, a Polska wprowadziła to rozwiązanie rok przed terminem wskazanym przez UE.

Jak skorzystać z usługi

Aby złożyć podpis kwalifikowany przez mObywatela należy:

1. Wybrać usługę „Podpis kwalifikowany” w aplikacji.
2. Wskazać jednego z czterech dostępnych dostawców.
3. Zweryfikować tożsamość za pomocą mDowodu i e-dowodu (moduł NFC w telefonie).
4. Podpisać dokument PDF i zapisać go w pamięci urządzenia.

Na kanale Ministerstwa Cyfryzacji oraz w serwisie podpis.mObywatel.gov.pl. dostępne są instrukcje wideo.

17. Podpisanie dokumentów podczas L4 nie odbierze prawa do zasiłku – projekt jest już w Sejmie

Od 1.1.2026 r. podjęcie aktywności, której zaniechanie mogłoby prowadzić m.in. do znacznych strat finansowych dla pracodawcy czy kontrahenta (np. podpisanie faktur, listów przewozowych, innych dokumentów) nie będzie prowadziło do odebrania świadczenia z ubezpieczenia społecznego. MRPiPS przygotowało projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (nr w wykazie prac legislacyjnych RM: UD114), który zmienia definicję „pracy zarobkowej” powodującej utratę prawa do zasiłku. Zmian jest znacznie więcej.

Aktualne brzmienie przepisów

Projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw zakłada m.in. zmianę  art. 17 ZasiłkU w związku z koniecznością doprecyzowania przesłanek utraty prawa do zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego i zasiłku opiekuńczego.

Zgodnie z obecnym brzmieniem  art. 17 ust. 1 ZasiłkiU ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Utrata prawa do zasiłku chorobowego na podstawie tego przepisu dotyczy dwóch, odrębnie ujmowanych sytuacji związanych z działaniami podejmowanymi przez ubezpieczonego pozostającego na zwolnieniu lekarskim:

• pierwsza okoliczność dotyczy wykonywania w tym okresie pracy zarobkowej;
• druga polega na wykorzystywaniu zwolnienia od pracy w sposób niezgody z celem tego zwolnienia

– a stwierdzenie jednej z wymienionych okoliczności jest przesłanką utraty prawa do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia lekarskiego.

Problemy interpretacyjne ze zrozumieniem „wykonywania pracy zarobkowej”

Pierwsza przesłanka napotyka problemy interpretacyjne w odniesieniu do rozumienia sformułowania „wykonywanie pracy zarobkowej”. Określenie „praca zarobkowa” nie zostało bowiem zdefiniowane w przepisach prawnych z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Na tle utrwalonego orzecznictwa sądowego dominuje podejście przypisujące zarobkowy charakter każdej działalności przynoszącej jakikolwiek dochód. Nie dotyczy to jedynie sporadycznych, incydentalnych i wymuszonych okolicznościami przejawów aktywności zawodowej. Zgodnie z najnowszym orzecznictwem SN w szczególnych sytuacjach wykładnia przez sądy ubezpieczeń społecznych  art. 17 ust. 1 ZasiłkiU może prowadzić do odmowy jego zastosowania ze względu na to, że sankcja, jaką przewiduje może być uznana w konkretnym stanie faktycznym za zbyt drastyczną i dolegliwą, a przez to niesłuszną i niesprawiedliwą w kontekście rodzaju innego zajęcia zarobkowego (jego sporadycznego, incydentalnego, wymuszonego okolicznościami charakteru) oraz uzyskanego z tego tytułu dochodu (niewielkich kwot stanowiących kilkuprocentowy ułamek należnego zasiłku chorobowego) – postanowienie SN z 6.10.2022 r. (III USK 18/22 (również wyrok SN z 19.2.2021 r.,  I USKP 12/21).

Potrzeba pełnej regulacji uprawnień ubezpieczonych

Zgodnie z zaproponowanym w omawianym projekcie brzmieniem art. 17 ust. 1a ZasiłkiU pracą zarobkową, o której mowa w przepisie ust. 1, jest każda czynność mająca charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania.

Jednocześnie na gruncie ustawy proponuje się wprowadzenie zastrzeżenia, że pracą zarobkową nie będą czynności incydentalne, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności. Przedmiotowy zapis realizuje więc utrwaloną wykładnię SN w tym zakresie.

Oznacza to, że praca zarobkowa, jako negatywna przesłanka prawa do zasiłku chorobowego, nie będzie utożsamiana z każdą aktywnością ludzką realizowaną na każdej podstawie prawnej. W przypadkach sporadycznych, incydentalnych i wymuszonych okolicznościami przejawów aktywności zawodowej przyjęto możliwość wyłączenia stosowania tego przepisu. Zatem podjęcie czynności, której zaniechanie mogłoby prowadzić m.in. do znacznych strat finansowych dla pracodawcy czy kontrahenta (np. podpisanie faktur, listów przewozowych, innych dokumentów) nie będzie prowadziło do odebrania świadczenia z ubezpieczenia społecznego.

Aktywność chorego niezgodna z celem zwolnienia

W orzecznictwie sądowym zauważa się, że „Wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy zawsze stanowi wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem, którym jest odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy. Nie chodzi tu zresztą jedynie o odzyskanie pełnej zdolności do pracy, gdyż zdrowie może być traktowane nie tylko jako stan braku objawów patologicznych, ale także jako stan pełnej sprawności fizycznej, psychicznej i społecznej, a więc pełnej zdolności organizmu do utrzymywania równowagi między nim a środowiskiem zewnętrznym. W jej osiągnięciu przeszkodą może być zarówno wykonywanie pracy zarobkowej (co przesądził ustawodawca), jak i inne zachowania ubezpieczonego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję” (wyroki SN: z 4.11.2009 r., z 25.4.2013 r.,  I UK 606/12, z 10.4.2024 r. III USKP 112/33).

Z analizy orzecznictwa sądowego wynika, że orzeczona niezdolność do pracy z możliwością poruszania się stanowi przede wszystkim o możliwości wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, tj. m.in. dokonania zakupów żywności, zakupu leków, materiałów medycznych, udania na zabieg medyczny czy kontrolę lekarską.

W związku z tym pojęcie „aktywności niezgodnej z celem zwolnienia od pracy” zostało zdefiniowane w projekcie w art. 17 ust. 1b ZasiłkiU, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą w tym zakresie, przez wskazanie, że aktywnością taką są wszelkie działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub rekonwalescencję. Jednocześnie zaproponowano wprowadzenie zastrzeżenia, że aktywnością niezgodną z celem zwolnienia od pracy nie będą zwykłe czynności dnia codziennego lub czynności incydentalne, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności.

Konieczność wskazania miejsca pobytu podczas L4

W projekcie rozszerzono katalog przesłanek utraty prawa do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia od pracy o przypadek, gdy osoba przebywa w innym miejscu niż wskazane w tym zwolnieniu lub zawiadomieniu, o którym mowa w  art. 59 ust. 5e ZasiłkiU, jako adres pobytu w okresie niezdolności do pracy. Jeżeli jednak ubezpieczony udokumentuje, że nieobecność ta była uzasadniona względami zdrowotnymi lub koniecznością podjęcia czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności, wskazana sankcja nie znajdzie zastosowania (art. 17 ust. 1 pkt 3 ZasiłkiU).

Podróże zagraniczne podczas choroby

Projekt wychodzi naprzeciw oczekiwaniom osób chorych, które nierzadko stają przed dylematem, czy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy mogą wyjechać poza granice Polski. Z proponowanej regulacji art. 17 ust. 1c ZasiłkiU wprost wynika, że miejscem wskazanym w zwolnieniu lub zawiadomieniu może być adres pobytu w innym państwie, jeżeli jest to uzasadnione zaleceniami lekarza lub innymi istotnymi okolicznościami, chyba że na zlecenie ZUS istnieje możliwość przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnienia w tym państwie na mocy przepisów odrębnych.

Jeżeli zatem adresem pobytu ubezpieczonego wskazanym w zwolnieniu lekarskim lub zawiadomieniu będzie adres w państwie, w którym na zlecenie ZUS istnieje możliwość przeprowadzenia kontroli, nie jest konieczne spełnienie żadnych dodatkowych warunków. Będzie to miało zastosowanie przede wszystkim w przypadku państw członkowskich UE, gdyż na podstawie przepisów prawa UE ZUS ma możliwość wystąpienia do zagranicznej instytucji ubezpieczeniowej o przeprowadzenie kontroli, jeżeli osoba niezdolna do pracy zamieszkuje lub przebywa w innym państwie członkowskim. Kontrola zlecona przez ZUS innej instytucji właściwej odbywa się na podstawie przepisów rozporządzeń 883/2004, 987/2009 z krajami UE, EOG, Szwajcarii, Umowy o handlu i współpracy między UE a Wielką Brytanią lub innych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym.

Dwie prace nie i nie zawsze dwa zwolnienia

Kolejna zmiana  art. 17 ZasiłkiU dotyczy przypadku, gdy osoba ubezpieczona spełnia warunki do podlegania ubezpieczeniom społecznym z co najmniej dwóch tytułów do tych ubezpieczeń (np. jest zatrudniona u dwóch płatników składek). W projektowanym art. 17 ust. 1d ZasiłkiU wskazano, że w takiej sytuacji niezdolność do pracy z powodu choroby dotyczy każdego z tych tytułów. Jednakże zgodnie z zastrzeżeniem zawartym w proponowanym przepisie, jeżeli wystawiający zwolnienie od pracy wskaże w orzeczeniu, że praca zarobkowa w ramach określonego tytułu może być wykonywana z uwagi na rodzaj tej pracy, niezdolność do pracy z powodu choroby będzie orzekana w ramach określonego tytułu, a w ramach innego praca może być wykonywana, gdy rodzaj pracy nie uzasadnia orzekania o niezdolności do pracy w tym przypadku (np. chirurg ze złamanym palcem jest niezdolny do pracy chirurga w szpitalu, ale z powodzeniem może wykonywać pracę nauczyciela akademickiego prowadzącego wykłady z chirurgii).

18. Podatki i inne należności budżetowe wpłacane za pośrednictwem mikrorachunku podatkowego

Od 1.10.2025 r. obowiązuje nowe rozporządzenie określające rodzaje podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, których wpłatę realizuje się za pośrednictwem mikrorachunku podatkowego.

W Dz.U. z 2025 r. pod poz. 1305 opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 25.9.2025 r. w sprawie rodzajów podatków, opłat lub niepodatkowych należności budżetowych, których wpłata jest realizowana przy użyciu mikrorachunku podatkowego.

Przypomnijmy, że wpłata podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych dokonywana na rachunek urzędu skarbowego jest realizowana przy użyciu rachunku bankowego urzędu skarbowego albo identyfikującego podatnika, płatnika lub urząd skarbowy indywidualnego rachunku podatkowego, czyli na mikrorachunek podatkowy ( art. 61b § 1 OrdPU). Wykaz tych należności budżetowych stanowi załącznik do nowego rozporządzenia. Za pośrednictwem mikrorachunku podatkowego realizuje się wpłatę podatków i należności budżetowych w zakresie:

• CIT – CIT-6AR, CIT-R, CIT-8, CIT-8A, CIT-8AB, CIT-8B, CIT-E, CIT-8FR, CIT-9R, CIT-10Z, CIT-11R, CIT-14, CIT-CFC, CIT-ISN, CIT-NZ oraz TWPOD (wynikający z płatności organu egzekucyjnego za zadłużenia zobowiązanego objęte tytułem wykonawczym);
• PIT – PIT-4R, PIT-7, PIT-8AR, PIT-28, PIT-28S, PIT-36, PIT-36L, PIT-36LS, PIT-36S, PIT-37, PIT-38, PIT-39, PIT-CFC, PIT-ISN, PIT-NZ, PIT-NZS, PIT-PZ, PIT-STD, PPD, PPE, PPL, PPW oraz TWPOD;
• VAT – JPK-V7K, JPK-V7M, VAT-7, VAT-7D, VAT-7K, VAT-8, VAT-9M, VAT-10, VAT-12, VAT-14, VAT-In, VAT-KU (dodany, tzn. wynikający z obowiązku zapłaty przez płatnika VAT od kaucji pobranych przez wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje za opakowania objęte systemem kaucyjnym, które nie zostały zwrócone w tym systemie), VAT-Z oraz TWPOD;
• Podatku wyrównawczego (dodany) – GLB-I1, GLB-D1, GLB-U1 oraz TWPOD;
• Podatki od spadków i darowizn – PSD-1, TWPOD;
• Podatku od wydobycia niektórych kopalin – KOP-MS, KOP-RG, P-KOP/MS, P-KOP/RG oraz TWPOD;
• Podatku od gier hazardowych – POG-4, POG-5, POG-P oraz TWPOD;
• Dopłaty w grach liczbowych, loteriach pieniężnych i grze telebingo – GHD-1 oraz TWPOD;
• Daniny solidarnościowej – DSF-1 oraz TWPOD;
• Opłaty od napojów alkoholowych w opakowaniach do 300 ml – ALK-1 oraz TWPOD;
• Opłaty od środków spożywczych – CUK-1 oraz TWPOD;
• Opłaty wnoszonej przez podmioty świadczące usługę będącą reklamą napojów alkoholowych – DRA-2 oraz TWPOD;
• Opłaty za udzielenie informacji komornikom sądowym – WRO oraz TWPOD;
• Opłaty za wydanie wypisu z rejestru zastawów skarbowych lub zaświadczenia, o którym mowa w  art. 46c § 2
• OrdPU – WRO.